Πώς «Η Μελωδία της Ευτυχίας» και το τραγούδι «Edelweiss» έγινε το κρυφό όπλο της διπλωματίας ΗΠΑ-Κίνας
Το «Edelweiss» και το «Do Re Mi» αποτελούν σταθερή αξία σε σχολικές αίθουσες, καραόκε μπαρ και επίσημα κρατικά δείπνα. Στο κρατικό δείπνο που παρέθεσε ο Σι Τζινπίνγκ, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε την ευκαιρία να απολαύσει μια κινεζική στρατιωτική μπάντα να παίζει ένα από τα αγαπημένα του τραγούδια, το «Y.M.C.A.». Στο ρεπερτόριο, όμως, υπήρχε και άλλη μία γνώριμη μελωδία: το «Edelweiss».
Το «Edelweiss» προέρχεται από το μιούζικαλ «Η Μελωδία Της Ευτυχίας» (The Sound Of Music) που ανέβηκε στο Μπρόντγουέι το 1959 και που έγινε δημοφιλές από την ομώνυμη ταινία του 1965. Ο Ντόναλντ Τραμπ, που δηλώνει μάλλον οπαδός του «Phantom of the Opera», δεν έδειξε κάποια εμφανή αντίδραση. Το συγκεκριμένο τραγούδι των Ρότζερς και Χάμερσταϊν, γραμμένο στο ύφος αυστριακού παραδοσιακού κομματιού, μπορεί να μην αποτελεί το βαρύ πυροβολικό του μουσικού background στο Μαρ-α-Λάγκο, είναι όμως βασικός πυλώνας στη διπλωματία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Τραγούδια από τη «Μελωδία της Ευτυχίας» επιστρατεύονται εδώ και δεκαετίες για το καλωσόρισμα των Αμερικανών αξιωματούχων στην Κίνα.
Όταν ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Γουόλτερ Μοντέιλ επισκέφθηκε τη χώρα το 1979, αστειεύτηκε λέγοντας ότι άκουσε «δύο κλασικά κινεζικά κομμάτια: το «Jingle Bells» και το «Do Re Mi». Το 2002, τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους υποδέχτηκε στο Σινικό Τείχος μια ομάδα παιδιών που τραγουδούσε το «Edelweiss».
Με το ίδιο κομμάτι είχε καλωσορίσει και ένας τραγουδιστής του κινεζικού στρατού τον τότε υπουργό Άμυνας, Τζιμ Μάτις, κατά το ταξίδι του το 2018. Τα τραγούδια του διάσημου μιούζικαλ συγκαταλέγονται στα πιο γνωστά ξενόγλωσσα κομμάτια στην Κίνα. Το κοινό τα έχει αγκαλιάσει ως μια αγνή και ειλικρινή ιστορία για την αγάπη προς την πατρίδα, ενώ διδάσκονται στα σχολεία ολόκληρης της χώρας εδώ και δεκαετίες.
Το μιούζικαλ, το οποίο βασίζεται στην πραγματική ιστορία της απόδρασης της οικογένειας φον Τραπ από την υπό ναζιστική Αυστρία, έκανε πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ το 1959. Η κινηματογραφική ταινία, με πρωταγωνιστές την Τζούλι Άντριους και τον Κρίστοφερ Πλάμερ, κυκλοφόρησε το 1965.
Εκείνη την περίοδο, η Κίνα προσπαθούσε ακόμα να συνέλθει από τον καταστροφικό λιμό που έμεινε γνωστός ως «Μεγάλο Άλμα Προς τα Εμπρός».
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, καθώς η λογοκρισία άρχισε να υποχωρεί, «Η Μελωδία της Ευτυχίας» άρχισε να προβάλλεται ευρέως στην Κίνα. Τα τραγούδια της έπαιζαν ασταμάτητα στο ραδιόφωνο.
Όταν ο Κάιζερ Κουό επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κίνα το καλοκαίρι του 1981, οι συγγενείς του εκεί ζήτησαν από τον ίδιο και τον αδελφό του να τους τραγουδήσουν μερικά αμερικανικά κομμάτια. Ο Κουό επέλεξε κλασικά τραγούδια, όπως το «Take Me Out to the Ball Game». Στη συνέχεια, οι συγγενείς του πήραν το αίμα τους πίσω, τραγουδώντας το «Do Re Mi».
Το «Edelweiss», συγκεκριμένα, φάνηκε να αγγίζει ιδιαίτερα τους ανθρώπους που συναντούσε, χάρη στην απλή μελωδία του, τους λίγους στίχους και το πατριωτικό του θέμα.
Στους διπλωματικούς κύκλους του Πεκίνου, το τραγούδι ακουγόταν συχνά σε επίσημες εκδηλώσεις και συγκεντρώσεις όπου υπήρχε ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων με την Αμερική, σημειώνει ο Τσας Φρίμαν, ο οποίος ήταν επικεφαλής της πρεσβείας των ΗΠΑ εκεί από το 1981 έως το 1984.
Πάντως το «Edelweiss», το οποίο κατά καιρούς μπερδεύεται με πραγματικό αυστριακό παραδοσιακό τραγούδι αντί για αμερικανικό δημιούργημα, δεν λειτούργησε πάντα ως επιτυχημένος κλάδος ελαίας.
Το 1984, ο 40ός πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρήγκαν χρησιμοποίησε στίχους του τραγουδιού για να καλωσορίσει τον Αυστριακό Πρόεδρο σε επίσημη επίσκεψη, γεγονός που προκάλεσε δυσαρέσκεια σε κάποιους κύκλους στη Βιέννη, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής.
Καθώς όλο και περισσότεροι Αμερικανοί επισκέπτονταν την Κίνα τις επόμενες δεκαετίες, «Η Μελωδία της Ευτυχίας» μετατράπηκε σε έναν κοινό πολιτιστικό συνδετικό κρίκο. Μέλη προγραμμάτων ανταλλαγής και οι Κινέζοι οικογενείς τους τραγουδούσαν συχνά τα κομμάτια μαζί.
Η Μαίρη Μίλμπεν ταξίδεψε για πρώτη φορά στην Κίνα το 2006 ως φοιτήτρια σε πρόγραμμα ανταλλαγής από το Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα. Λόγω των σπουδών της στο μουσικό θέατρο, συζητούσε συχνά για τις κλασικές παραστάσεις του Μπρόντγουεϊ με ντόπιους φοιτητές και άλλους παρευρισκόμενους, φέρνοντας ως παράδειγμα και τη «Μελωδία της Ευτυχίας».
Ένα βράδυ στη Σαγκάη, μετά την παρακολούθηση της παράστασης «The Lion King», συναντήθηκε με τη διοίκηση του Μεγάλου Θεάτρου της Σαγκάης και, μέσα σε λίγη ώρα, τραγουδούσαν όλοι μαζί το «Edelweiss».
Σήμερα, ως επαγγελματίας τραγουδίστρια που έχει ερμηνεύσει μπροστά στους Προέδρους Μπους, Ομπάμα, Μπάιντεν και Τραμπ, η Μίλμπεν συνεχίζει να συνδέεται με τον κινεζικό λαό μέσω αυτού του τραγουδιού, ακόμη και στα υψηλότερα κλιμάκια.
Όταν συναντήθηκε το 2021 με τον Κουί Τιανκάι, τον τότε πρεσβευτή της Κίνας στις ΗΠΑ, για να συζητήσουν τις σχέσεις των δύο χωρών, ο Κουί πρότεινε να κλείσουν τη συνάντηση με κάτι πιο χαλαρό, όπως το να τραγουδήσουν μαζί. Σκέφτηκαν αρχικά ένα κομμάτι του Άντριου Λόιντ Γουέμπερ, αλλά τελικά κατέληξαν σε ένα τραγούδι που αγαπούσαν και οι δύο: το «Edelweiss».
«Καταλαβαίνω γιατί αυτό το τραγούδι είναι τόσο σημαντικό για τον κινεζικό λαό», δηλώνει η Μίλμπεν. «Το “Edelweiss” είναι κάτι σαν πατριωτικός ύμνος, ένα τραγούδι αγάπης για την πατρίδα. Και ο πατριωτισμός, όπως και η μουσική, είναι μια παγκόσμια γλώσσα».
Και κάπως έτσι μοιάζει με ιδανικό για κάθε περίσταση – από μια οικογενειακή γιορτή μέχρι ένα υψηλού επιπέδου κρατικό δείπνο.
To άρθρο Πώς «Η Μελωδία της Ευτυχίας» και το τραγούδι «Edelweiss» έγινε το κρυφό όπλο της διπλωματίας ΗΠΑ-Κίνας δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
