Μάλτα: Πρόωρες κάλπες στη σκιά της ενεργειακής κρίσης και των σκανδάλων
Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί οι πολίτες της Μάλτας για τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές, οι οποίες θα καθορίσουν την κυβέρνηση της χώρας για την επόμενη πενταετία. Περισσότεροι από 341.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στο κυβερνών, κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα (MLP) του Πρωθυπουργού Ρόμπερτ Αμπέλα και το κεντρώο Εθνικιστικό Κόμμα (PN) του Άλεξ Μποργκ.
Αν και οι κάλπες ήταν κανονικά προγραμματισμένες για τις αρχές του επόμενου έτους, ο 48χρονος Αμπέλα αιφνιδίασε τη χώρα προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές, επικαλούμενος τις γεωπολιτικές αναταράξεις που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν. Με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ να απειλεί τις αγορές, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Αμπέλα φοβήθηκε πως ένα κύμα ακρίβειας και πληθωρισμού θα μπορούσε να πλήξει τις προοπτικές του κόμματός του.
Καθώς η Μάλτα εισάγει σχεδόν το σύνολο της ενέργειάς της, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να διαθέσει έκτακτα 250 εκατομμύρια ευρώ για επιδοτήσεις λογαριασμών (επιπλέον των 150 εκατομμυρίων που είχαν ήδη προϋπολογιστεί για το 2026), μετατρέποντας το ενεργειακό κόστος στο κεντρικό θέμα της προεκλογικής περιόδου.
Παρά τις ανησυχίες για την ακρίβεια, τα ενοίκια, τις ελλείψεις στις υποδομές και την πίεση στο σύστημα υγείας από τη ραγδαία αύξηση του πληθυσμού (κατά 30% σε μια δεκαετία), οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ξεκάθαρο προβάδισμα των Εργατικών με 49% έναντι 38% των Εθνικιστών, πιστώνοντάς τους την φαινομενικά ισχυρή οικονομία της χώρας, που βασίζεται στον τουρισμό, το online gaming και τα χρηματοοικονομικά.
Ωστόσο, η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται κάτω από τη βαριά σκιά των σκανδάλων διαφθοράς και της δολοφονίας της δημοσιογράφου Δάφνης Καρουάνα Γκαλίζια το 2017. Αν και τον Ιούνιο του 2025 καταδικάστηκαν σε ισόβια δύο άνδρες για την προμήθεια της βόμβας που τοποθετήθηκε στο αυτοκίνητό της, μια δημόσια έρευνα είχε ήδη αποφανθεί ότι το κράτος φέρει ευθύνη για τη δημιουργία ενός «κλίματος ασυλίας».
Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Αμπέλα επέσπευσε τις εκλογές και για έναν ακόμη λόγο: να προλάβει την επικείμενη δίκη του επιχειρηματία Γιόργκεν Φένεκ, ο οποίος κατηγορείται ως ο εγκέφαλος της δολοφονίας, αλλά και τις εξελίξεις γύρω από το πρόσφατο σκάνδαλο ιδιωτικοποίησης νοσοκομείων που βαραίνει τον προκάτοχό του, Τζόζεφ Μουσκάτ.
Στις τελικές τους συγκεντρώσεις την Πέμπτη, οι δύο ηγέτες παρουσίασαν εκ διαμέτρου αντίθετες εικόνες για τη χώρα. Ο Αμπέλα υποσχέθηκε οικονομική σταθερότητα και επαρκή προστασία από τις διεθνείς κρίσεις, δηλώνοντας στους υποστηρικτές του πως θα είναι «ένας καπετάνιος σκληρός σαν ατσάλι».
Από την άλλη πλευρά, ο 30χρονος Άλεξ Μποργκ -δικηγόρος και νικητής των καλλιστείων “Mr World Malta”- έκανε λόγο για μια χώρα βυθισμένη στο «χάος», καταγγέλλοντας τις συνεχείς διακοπές ρεύματος τα καλοκαίρια και την υπερδόμηση που απειλεί την πολιτιστική κληρονομιά. Εάν ο Μποργκ καταφέρει την ανατροπή, θα γίνει ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Μάλτας.
