Οι βασικοί όροι της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν – Τι προβλέπεται για τα Στενά του Ορμούζ

Τους βασικούς όρους του μνημονίου κατανόησης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν αποκαλύπτει το Channel 12 του Ισραήλ, το οποίο θα αποτελέσει βάση για τις επόμενες διαπραγματεύσεις.

Η συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν προβλέπει άμεση παύση των εχθροπραξιών, άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ και έναρξη μιας νέας διαδικασίας διαλόγου με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Παράλληλα, μεταθέτει για μεταγενέστερο στάδιο ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα των συνομιλιών.

Αυτό της τύχης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ενώ να σημειωθεί πως το θέμα αυτό φέρεται να έχει φέρει ρήξη στις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ισραήλ. 

Μετά την υπογραφή του μνημονίου, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη δεσμεύονται να εισέλθουν σε κύκλο εντατικών διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.

Στόχος η επίτευξη μιας συνολικής και οριστικής συμφωνίας που θα ρυθμίζει τόσο το πυρηνικό ζήτημα όσο και το ευρύτερο πλαίσιο των διμερών σχέσεων.

Οι δώδεκα βασικές ρήτρες

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το μνημόνιο περιλαμβάνει τις ακόλουθες δεσμεύσεις:

1.Τερματισμό όλων των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και των συμμάχων τους, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων στον Λίβανο.

2.Επαναβεβαίωση από την Τεχεράνη ότι δεν θα αναπτύξει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

3.Δέσμευση των δύο πλευρών να επιλύσουν το ζήτημα της διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

4.Έναρξη συνομιλιών για το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τις ενεργειακές και πυρηνικές ανάγκες του Ιράν.

5.Διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

6.Δέσμευση των ΗΠΑ να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις, να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να μην ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή κατά το διάστημα των συνομιλιών.

7.Υποχρέωση του Ιράν να διασφαλίσει την ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ για περίοδο 60 ημερών, χωρίς την επιβολή διοδίων ή άλλων περιορισμών.

8.Δέσμευση της Ουάσιγκτον να καταστήσει διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία με την έναρξη εφαρμογής του μνημονίου.

9.Πρόβλεψη ότι, σε περίπτωση επίτευξης οριστικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή εντός 30 ημερών και θα προχωρήσουν στην πλήρη άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν.

10.Συμπερίληψη σε μια τελική συμφωνία σχεδίου για τη δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάκαμψη του Ιράν.

11.Οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, ώστε να μπορεί να πωλεί πετρέλαιο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

12.Θα διεξαχθούν συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν, με τη συμμετοχή των κρατών του Κόλπου, για τον καθορισμό «ρυθμίσεων σχετικά με τη ναυσιπλοΐα και τις θαλάσσιες υπηρεσίες».

Οι πληροφορίες αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν αποτυπώνουν το εύρος των αμοιβαίων δεσμεύσεων που συζητούνται μεταξύ των δύο πλευρών όλο το τελευταίο διάστημα και αποτυπώνουν το πλαίσιο μιας πιθανής ευρύτερης συμφωνίας που θα εξομαλύνει την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. 

Το πλήρες κείμενο σύμφωνα με το Al – Arabiya

Το πλήρες κείμενο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δημοσιοποίησε το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Arabiya, αποκαλύπτοντας ένα εκτεταμένο πλαίσιο δεσμεύσεων που περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών, τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης και την έναρξη διαπραγματεύσεων για μια συνολική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Στην πρώτη και βασικότερη διάταξη του μνημονίου, οι δύο πλευρές, μαζί με τους συμμάχους τους, δεσμεύονται σε άμεση και μόνιμη παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ενώ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να απέχουν στο μέλλον από κάθε απειλή ή χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης.

Παράλληλα, ΗΠΑ και Ιράν συμφωνούν να σεβαστούν αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της κάθε χώρας, καθώς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης.

Το μνημόνιο προβλέπει επίσης ότι οι δύο πλευρές θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας μέσα σε διάστημα 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης.

Ορμούζ, κυρώσεις και στρατιωτική αποκλιμάκωση

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα του Στενού του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποκαταστήσουν πλήρως τη ναυσιπλοΐα εντός 30 ημερών, επαναφέροντας την εμπορική κίνηση στα προπολεμικά επίπεδα.

Από την πλευρά του, το Ιράν αναλαμβάνει την ευθύνη να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μεταξύ Περσικού Κόλπου και Θάλασσας του Ομάν, καθώς και να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για την απομάκρυνση ναρκών και άλλων εμποδίων που ενδέχεται να επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα.

Το κείμενο προβλέπει ακόμη ότι, μετά την επίτευξη τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από τις γύρω περιοχές μέσα σε 30 ημέρες.

Ταμείο 300 δισ. δολαρίων και άρση κυρώσεων

Σημαντικό τμήμα της συμφωνίας αφορά την οικονομική διάσταση. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, να καταρτίσουν σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης και ανοικοδόμησης του Ιράν, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παράλληλα, προβλέπεται η σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών που έχουν επιβληθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και όσων απορρέουν από αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Μέχρι την οριστική κατάργηση των κυρώσεων, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει ειδικές εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και την παροχή τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών υπηρεσιών που σχετίζονται με το εμπόριο αυτό.

Πυρηνικό πρόγραμμα και δεσμευμένα κεφάλαια

Στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος, η Τεχεράνη επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και οι τεχνικές λεπτομέρειες για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος παραπέμπονται στις διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία.

Μέχρι τότε, οι δύο πλευρές συμφωνούν στη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος: το Ιράν δεν θα μεταβάλει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.

Το μνημόνιο προβλέπει επίσης τη σταδιακή αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, ανάλογα με την πρόοδο των συνομιλιών. Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται κατόπιν οδηγιών της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις.

Διεθνείς εγγυήσεις

Τέλος, οι δύο πλευρές συμφωνούν στη δημιουργία ειδικού μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της τελικής συμφωνίας και την τήρηση των δεσμεύσεων που θα προκύψουν από αυτήν.

Η οριστική συμφωνία, σύμφωνα με το κείμενο που δημοσίευσε το Al-Arabiya, προβλέπεται να αποκτήσει διεθνή νομική ισχύ μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

To άρθρο Οι βασικοί όροι της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν – Τι προβλέπεται για τα Στενά του Ορμούζ δημοσιεύτηκε στο NewsIT .