Οι επενδύσεις στο υψηλότερο επίπεδο της 16ετίας – Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι κλάδοι
Στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών έχουν φτάσει οι επενδύσεις στην Ελλάδα, καταγράφοντας σημαντική ανάκαμψη μετά τη μακρά περίοδο συρρίκνωσης της προηγούμενης δεκαετίας, αν και η αύξηση των επενδυτικών κεφαλαίων δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στην ελληνική οικονομία, καθώς ορισμένοι κλάδοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου, ενώ άλλοι εμφανίζουν αισθητά χαμηλότερες επιδόσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι επενδύσεις στην ελληνική οικονομία αυξήθηκαν κατά 75,7% σε τρέχουσες τιμές μεταξύ 2019 και 2023, με τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας και τον ευρύτερο κλάδο της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας να συγκεντρώνουν περισσότερο από το μισό της συνολικής αύξησης.
Όπως ανέφερε πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό έχει ανέλθει στο 18%, που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση της τελευταίας 16ετίας.
Η ανάκαμψη αποτυπώνεται και στον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, ο οποίος αυξήθηκε κατά περίπου 80% σε πραγματικούς όρους μεταξύ 2020 και 2025. Η εξέλιξη αυτή συμβάλλει στη σταδιακή κάλυψη του μεγάλου επενδυτικού κενού που άφησε η οικονομική κρίση, ενώ το 2025 η συμβολή των επενδύσεων στον ρυθμό ανάπτυξης ξεπέρασε εκείνη της ιδιωτικής κατανάλωσης.
Σημαντικό ρόλο στην ανάκαμψη έχουν διαδραματίσει οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, στηρίζοντας τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αύξηση της παραγωγικότητας και περισσότερες, καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Στα 37,1 δισ. ευρώ οι επενδύσεις
Η εξέλιξη της επενδυτικής δραστηριότητας αποτυπώνεται σαφέστερα όταν τα ποσά εξετάζονται σε σταθερές τιμές, ώστε να αφαιρείται η επίδραση των μεταβολών στις τιμές. Τα στοιχεία αφορούν τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, δηλαδή τις δαπάνες για κατοικίες, κτίρια, υποδομές, μηχανήματα, εξοπλισμό και άυλα πάγια, όπως το λογισμικό και η έρευνα και ανάπτυξη.
Με βάση τις τιμές του 2020, ο πραγματικός όγκος των συνολικών επενδύσεων αυξήθηκε από περίπου 20,3 δισ. ευρώ το 2019 σε 34,1 δισ. ευρώ το 2024.
Αναλυτικά, οι επενδύσεις διαμορφώθηκαν στα 20,6 δισ. ευρώ το 2020, στα 25,1 δισ. ευρώ το 2021, στα 30,6 δισ. ευρώ το 2022 και στα 32,6 δισ. ευρώ το 2023. Η άνοδος επιταχύνθηκε μετά την πανδημία και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, αν και με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με το 2021 και το 2022.
Για το 2025, η ΕΛΣΤΑΤ εκτιμά ότι ο πραγματικός όγκος των επενδύσεων έφτασε τα 37,1 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 8,9% έναντι του 2024. Τα μεγέθη αυτά αποτελούν αλυσωτούς δείκτες όγκου και ενδέχεται να μην αθροίζονται ακριβώς μεταξύ των επιμέρους κλάδων.
Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και το 2026, καθώς οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 6,1% το δεύτερο τρίμηνο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και κατά 2,2% έναντι του πρώτου τριμήνου, σε εποχικά διορθωμένους όρους.
Σημειώνεται ότι πρόκειται για προσωρινά στοιχεία, τα οποία αναμένεται να αναθεωρηθούν από την ΕΛΣΤΑΤ καθώς θα ενσωματώνονται νεότερα δεδομένα.
Ποιοι κλάδοι συγκεντρώνουν τις περισσότερες επενδύσεις
Παρά τη σημαντική συνολική αύξηση, η ανάλυση των επενδύσεων ανά κλάδο αναδεικνύει μεγάλες διαφοροποιήσεις, καθώς τα πρόσθετα κεφάλαια κατευθύνονται κυρίως σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν από 20,32 δισ. ευρώ το 2019 σε 35,69 δισ. ευρώ το 2023, ενισχυμένες κατά 15,37 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές.
Η κατανομή των επενδύσεων ανά κλάδο την περίοδο 2019-2023 έχει ως εξής:
| Κλάδος | 2019 | 2023 | Μεταβολή ποσού | Μεταβολή % |
|---|---|---|---|---|
| Γεωργία, δασοκομία, αλιεία | 2.250,5 | 2.914,3 | +663,8 | +29,5% |
| Βιομηχανία, ενέργεια, ορυχεία | 3.863,4 | 6.526,9 | +2.663,5 | +68,9% |
| Κατασκευές | 172,0 | 749,8 | +577,9 | +336,1% |
| Εμπόριο, μεταφορές, τουρισμός, εστίαση | 3.907,3 | 5.449,2 | +1.541,9 | +39,5% |
| Ενημέρωση και επικοινωνία | 1.304,2 | 2.293,5 | +989,2 | +75,8% |
| Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες | 933,1 | 757,0 | −176,1 | −18,9% |
| Διαχείριση ακίνητης περιουσίας | 1.942,8 | 6.014,8 | +4.072,0 | +209,6% |
| Επαγγελματικές και διοικητικές υπηρεσίες | 1.315,1 | 2.210,7 | +895,5 | +68,1% |
| Δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση, υγεία | 4.322,7 | 8.337,9 | +4.015,2 | +92,9% |
| Τέχνες, ψυχαγωγία και λοιπές υπηρεσίες | 304,0 | 435,6 | +131,6 | +43,3% |
| Σύνολο | 20.315,2 | 35.689,7 | +15.374,5 | +75,7% |
Σε 2 κλάδους το 52,6% της αύξησης
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις δύο από τους δέκα βασικούς κλάδους συγκέντρωσαν το 52,6% της συνολικής αύξησης των επενδύσεων μεταξύ 2019 και 2023.
Στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτα μεγέθη, καθώς οι επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 4,07 δισ. ευρώ, από 1,94 δισ. ευρώ το 2019 σε 6,01 δισ. ευρώ το 2023. Η άνοδος έφτασε το 209,6%, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερα ισχυρή δυναμική της αγοράς ακινήτων.
Σημαντική αύξηση καταγράφηκε και στον ευρύτερο κλάδο της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας, όπου οι επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 4,02 δισ. ευρώ, από 4,32 δισ. ευρώ σε 8,34 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 92,9%. Συνολικά, οι δύο αυτοί κλάδοι απορρόφησαν περίπου 8,09 δισ. ευρώ από τα 15,37 δισ. ευρώ της συνολικής αύξησης.
Η συγκέντρωση των επενδυτικών κεφαλαίων γίνεται ακόμη πιο εμφανής εάν προστεθεί η βιομηχανία, η ενέργεια και τα ορυχεία, όπου οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 2,66 δισ. ευρώ, ενώ οι τρεις αυτοί κλάδοι συγκέντρωσαν περίπου το 70% της συνολικής αύξησης των επενδύσεων, με το υπόλοιπο 30% να κατανέμεται στους άλλους επτά κλάδους της οικονομίας.
Οι κατασκευές στην κορυφή της ποσοστιαίας αύξησης
Η ανομοιογενής εικόνα της επενδυτικής ανάκαμψης γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη όταν εξετάζονται οι ποσοστιαίες μεταβολές. Στον κλάδο των κατασκευών καταγράφηκε η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση, κατά 336,1%, ωστόσο η επίδοση αυτή προήλθε από ιδιαίτερα χαμηλή βάση, καθώς οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 172 εκατ. ευρώ σε περίπου 750 εκατ. ευρώ και παρά την εντυπωσιακή ποσοστιαία άνοδο, η συμβολή των κατασκευών στη συνολική αύξηση των επενδύσεων παρέμεινε σχετικά περιορισμένη.
Αντίθετα, στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας η αύξηση κατά 209,6% συνοδεύτηκε από σημαντική ενίσχυση των επενδυτικών κεφαλαίων και σε απόλυτα μεγέθη. Στη βιομηχανία, την ενέργεια και τα ορυχεία, οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 68,9%, ενώ στον κλάδο της ενημέρωσης και επικοινωνίας η άνοδος διαμορφώθηκε στο 75,8%.
Οι κλάδοι που έμειναν πίσω
Χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης κατέγραψαν τομείς με σημαντική παρουσία στην ελληνική οικονομία. Συγκεκριμένα, στο εμπόριο, τις μεταφορές, τον τουρισμό και την εστίαση, οι επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 39,5%, ενώ στη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία η αύξηση περιορίστηκε στο 29,5%.
Η επίδοση του πρωτογενούς τομέα ήταν αισθητά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της οικονομίας, αποτυπώνοντας τις μεγάλες διαφορές στην κατανομή της επενδυτικής ανάκαμψης.
Στον αντίποδα, οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες αποτέλεσαν τον μοναδικό κλάδο που εμφάνισε αρνητική μεταβολή, καθώς οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 18,9% την περίοδο 2019-2023.
To άρθρο Οι επενδύσεις στο υψηλότερο επίπεδο της 16ετίας – Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι κλάδοι δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
