Βολιβία: Μαζική λαϊκή εξέγερση ενάντια στη νεοφιλελεύθερη αντιμεταρρύθμιση
Συνεχίζουν να εντείνονται στη Βολιβία οι λαϊκές κινητοποιήσεις κατά της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης του Ροντρίγκο Παζ. Οι κύριοι δρόμοι που οδηγούν προς και από την πρωτεύουσα Λα Παζ και το Ελ Άλτο παραμένουν κλειστοί μετά από βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και κρατικών δυνάμεων στις 16 Μαΐου. Πάνω από 50 άτομα έχουν συλληφθεί και δεκάδες έχουν τραυματιστεί.
Solidarity to the people of Bolivia who are rising up against their corrupt government.
What started as strikes has grown into a nationwide movement of miners, teachers, farmers, and indigenous groups demanding their corrupt president Rodrigo Paz resign and his austerity… pic.twitter.com/GI1YPuvP1A
— Power to the People ☭
(@ProudSocialist) May 19, 2026
Αρχικά, οι πρώτες διαμαρτυρίες ξεκίνησαν από ομάδες αγροτών που αντιτάχθηκαν στον αμφιλεγόμενο Νόμο 1720, ο οποίος θεωρείται μία από τις σημαντικότερες γεωργικές μεταρρυθμίσεις στην ιστορία της Βολιβίας.
Ο νόμος, ευθυγραμμισμένος με τις νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις του Παζ και της πολιτικής και οικονομικής του ομάδας, επιδίωκε να μετατρέψει τη γη σε χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για τη χορήγηση δανείων, γεγονός που θα εξάλειφε την εμβληματική εξαίρεση από την κατάσχεση που διέπει την αγροτική περιουσία στη Βολιβία – δηλαδή την αρχή ότι είναι αδύνατο να αφαιρεθεί γη από έναν μικρό ή μεσαίο αγρότη.
This is what Bolivia’s general strike looks like in rural areas. All the villages occupy the stretch of highway nearest to them, cutting off all trade and travel between cities.
This is in Tiraque Province, Cochabamba. pic.twitter.com/QNLL3ZYPU6
— Ollie Vargas (@Ollie_Vargas_) May 18, 2026
Διάφορα τμήματα αγροτών απέρριψαν τον νόμο επειδή τον θεωρούν μια μορφή εμπορευματοποίησης γης. Σε απάντηση, στις 26 Μαρτίου, αγρότες, ιθαγενείς και γαιοκτήμονες του Αμαζονίου, μεταξύ άλλων, πραγματοποίησαν μια πορεία άνω των 1.000 χιλιομέτρων προς τη Λα Παζ σε ένδειξη απόρριψης της απόφασης του κυβερνώντος κόμματος, η οποία ανάγκασε την κυβέρνηση να καταργήσει γρήγορα τη μεταρρύθμιση, αν και η Βουλή των Αντιπροσώπων δήλωσε ότι θα συντάξει έναν άλλο νόμο που αντικατοπτρίζει το ίδιο πνεύμα με τον προηγούμενο.
Bolivia is descending into chaos, with protesters demanding President Rodrigo Paz resign just 6 months into his term.
Riots, clashes with police, and looting have broken out in La Paz as miners, indigenous groups, and unions take to the streets. pic.twitter.com/liuAjCnmfV
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) May 19, 2026
Ανταποκρινόμενοι στην κινητοποίηση των αγροτών, άλλοι τομείς αποφάσισαν να συμμετάσχουν στη διαμαρτυρία και να θέσουν τα δικά τους αιτήματα απέναντι σε μια κυβέρνηση που, όπως δηλώνουν, ενδιαφέρεται περισσότερο να απευθυνθεί σε συγκεκριμένες εθνικές και διεθνείς οικονομικές ομάδες (όπως αγροτοβιομηχανικές εταιρείες και μεγάλες διεθνείς εταιρείες που ενδιαφέρονται να οικειοποιηθούν οικονομικούς πόρους όπως το φυσικό αέριο, οι εξορύξεις και ιδίως το λίθιο, μεταξύ άλλων, αποστερώντας τους φτωχότερους της γης τους) παρά να επιλύσει τη δύσκολη κατάσταση του βολιβιανού λαού.
Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί απαίτησαν αυξήσεις μισθών αντίστοιχη του πληθωρισμού. Οι εργαζόμενοι στις μεταφορές απαίτησαν επίλυση των ελλείψεων καυσίμων. Οι ανθρακωρύχοι απαίτησαν εργασιακές μεταρρυθμίσεις.
“Renuncia o lo echamos a patadas”: mineros protestan contra el Gobierno de Bolivia
Miles de mineros salieron a las calles de La Paz para protestar contra las medidas económicas del gobierno de Rodrigo Paz. Desde la Central Obrera Boliviana pidieron la renuncia del presidente.… pic.twitter.com/wBNLwiNhNf
— DW Español (@dw_espanol) May 15, 2026
Η διαδήλωση γρήγορα πήρε μαζικές διαστάσεις καθώς περισσότερες κοινωνικές ομάδες εντάχθηκαν στις διαμαρτυρίες, εκφράζοντας συλλογικά αιτήματα σχετικά με τη δύσκολη οικονομική κατάσταση της χώρας, το υψηλό κόστος ζωής και μια οικονομία που – παρά τις αρχικές υποσχέσεις της εκτελεστικής εξουσίας – δεν έχει βελτιωθεί στο πλαίσιο των προτεινόμενων νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων.
Το αίτημα υπέρ του να παραμείνουν οι φυσικοί πόροι υπό τον έλεγχο της Βολιβίας και να μην παραδοθούν σε εγχώρια και διεθνή ιδιωτικά συμφέροντα έχει επίσης επανεμφανιστεί με δύναμη.
Ενώπιον των διαμαρτυριών που έχουν κλιμακωθεί και ως προς το μέγεθος και τις προβαλλόμενες απαιτήσεις, η κυβέρνηση ανέπτυξε μεγάλο αριθμό αστυνομικών και στρατιωτικών για να καταστείλει τους διαδηλωτές και να τους απομακρύνει από τους δρόμους.
Η κυβέρνηση κατηγόρησε επίσης τον πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες ότι ενορχήστρωσε τις διαμαρτυρίες ως μέρος του δικού του ευρύτερου σχεδίου που αποσκοπούσε στην ανατροπή της κυβέρνησης Παζ.
— La Derecha Diario Bolivia (@DerechaDiarioBO) May 16, 2026
Ο Χοσέ Λουίς Γκάλβες, εκπρόσωπος της προεδρίας δήλωσε μάλιστα πως «τα αιτήματα των διαδηλωτών έχουν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστείμ, όπως δείχνει η πραγματικότητα, αλλά σκοτεινές δυνάμεις επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν τη δημοκρατία». Ο Γκάλβες αναφέρθηκε επίσης στην εμπλοκή πολιτικών ηγετών από την Τσαπαρέ, από την οποία κατάγεται ο Μοράλες.
Ο Μοράλες απέρριψε τη στάση της κυβέρνησης, ενώ εξέφρασε την υποστήριξή του στις διαδηλώσεις και το δικαίωμα των διαδηλωτών να διαμαρτύρονται:
«Δεν υπάρχουν “απειλητικά σχέδια”. Υπάρχει μια χώρα που έχει κουραστεί να της λένε ψέματα. Επειδή η κυβέρνηση προστατεύει τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, τους τραπεζίτες και τις αγροτικές επιχειρήσεις, ενώ οι άνθρωποι στέκονται για άλλη μια φορά σε ουρές, καταχρεώνονται και πεινάνε. Και καμία ομιλία δεν πρόκειται να απαλείψει αυτή την πραγματικότητα».
Violent clashes in Bolivia
Close the
border now. pic.twitter.com/BsLlr35EmR
— BowTiedMara (@BowTiedMara) May 18, 2026
Πρόκειται για το δεύτερο κύμα μαζικών διαμαρτυριών που έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση Παζ σε λιγότερο από ένα χρόνο από την ανάληψη των καθηκόντων της. Τον Ιανουάριο του 2026, τα μεγάλα συνδικάτα της χώρας, μαζί με φοιτητές, εκπαιδευτικούς, αγρότες και άλλα κοινωνικά κινήματα, διαμαρτυρήθηκαν κατά του σχεδίου της δεξιάς κυβέρνησης για την κατάργηση των επιδοτήσεων καυσίμων – ένα μέτρο που ο Παζ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει.
Η κυβέρνηση Παζ φάνηκε να αποδυναμώνεται από την ήττα της τον Ιανουάριο. Παρά τις προσπάθειές της να καλέσει τη δεξιά σε ενότητα, η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ανακτήσει την προηγούμενη υποστήριξη. Το στυλ διακυβέρνησής της – το οποίο ευθυγραμμίζεται με πολύ στενά εγχώρια και εξωχώρια συμφέροντα και επιδεικνύει μια κατάφορα αντεργατική στάση – έχει υπονομεύσει τις πιθανότητες ανάκαμψης της δημοφιλίας της.
Αυτό ήταν εμφανές όταν, στις περιφερειακές εκλογές του περασμένου Απριλίου, όπου ο Παζ και οι σύμμαχοί του υπέστησαν μια σαφή ήττα. Τόσο η δεξιά (συμπεριλαμβανομένου του επί μακρόν επικεφαλής της περιφέρειας Σάντα Κρουζ, του ακροδεξιού Λουίς Φερνάντο Καμάτσο), όσο και η αριστερή αντιπολίτευση κατάφεραν να εξασφαλίσουν σημαντικές νίκες, γεγονός που για άλλη μια φορά ανέδειξαν την αδυναμία μιας κυβέρνησης που φαίνεται να βασίζεται περισσότερο στην υποστήριξη της κυβέρνησης Τραμπ και των δεξιών κυβερνήσεων στην περιοχή παρά στην ισχυρή εγχώρια νομιμότητα. Παρότι υποψηφιότητες υποστηριζόμενων από την παράταξη του Έβο Μοράλες υποψηφίων μπλοκαρίστηκαν, ο πρόεδρος Παζ κατάφερε να κερδίσει μόνο δύο από τις εννέα περιφερειακές κυβερνήσεις.
Υπό το φως αυτής της κατάστασης, από τον Μάιο, διάφοροι τομείς – συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, των αγροτών, των εκπαιδευτικών, των ιθαγενών, των εργαζομένων στις μεταφορές και των φοιτητών – έχουν εντείνει -στους δρόμους- την αντίθεσή τους στην τρέχουσα κυβέρνηση και έχουν εγείρει μια σειρά από αιτήματα, όπως αυξήσεις μισθών, σταθεροποίηση μιας οικονομίας που δεν δείχνει σημάδια ανακούφισης με τα νεοφιλελεύθερα μέτρα και αντίθεση στην ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων.
Μετά από διαδηλώσεις που κατεστάλησαν βίαια και μια αντιπαραθετική στάση από την εκτελεστική εξουσία, οι διαδηλωτές άρχισαν να απαιτούν, με αυξανόμενη ένταση, την παραίτηση του Ροντρίγκο Παζ από την προεδρία της Βολιβίας.
Εργατικά Συνδικάτα
Το Εργατικό Κέντρο Βολιβίας (COB), ένα από τα σημαντικότερα εργατικά συνδικάτα στην Λατινική Αμερική, απαιτεί αυτή τη στιγμή την παραίτηση του ΠΑζ από τη θέση του προέδρου. Η Ομοσπονδία Εργατών «Τουπακ Κατάρι» επιμένει επίσης σε αυτό το αίτημα. Έχουν πραγματοποιήσει αρκετούς αποκλεισμούς δρόμων για να υποστηρίξουν τους αγρότες στην περιοχή του Αμαζονίου, οι οποίοι επίσης ζητούν την παραίτηση του Παζ.
Έβο Μοράλες
Εκτός από τις κοινωνικές ομάδες που εμπλέκονται αυτή τη στιγμή στη σύγκρουση, υποστηρικτές του πρώην προέδρου Έβο Μοράλες ανακοίνωσαν ότι θα φτάσουν στη Λα Παζ για να συμμετάσχουν στις διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν από τη Δευτέρα 18 Μαΐου.
Η εισαγγελία της Βολιβίας εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον πρώην πρόεδρο, ο οποίος αρνείται τις κατηγορίες εναντίον του και ισχυρίζεται ότι πρόκειται για ένα «νομιμοφανές» σχέδιο της εισαγγελίας για να καταστρέψει τη φήμη του και να τον φυλακίσει.
Διαβάστε ακόμα:
Επιπλέον, ο Μοράλες έχει καταγγείλει μια φερόμενη συνωμοσία δολοφονίας ή απαγωγής του, η οποία έχει προκαλέσει κύμα οργής μεταξύ των υποστηρικτών του. Σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο, «Αμερικανοί πεζοναύτες και πράκτορες της DEA της Παραγουάης» σχεδιάζουν να επιχειρήσουν να θέσουν τέλος στη ζωή του ίδιου και αρκετών κατοίκων των τροπικών περιοχών, όπου διαμένει ο Μοράλες και προστατεύεται από τον τοπικό πληθυσμό.
Comunidades indígenas rurais cercam a residência de Evo Morales para protegê-lo. Documentos vazados revelam que as Forças Armadas dos EUA e a polícia boliviana estão preparando uma operação conjunta para sequ3strá-lo e mass4crar os moradores da região.
Vídeo: @RoiLopezRivas pic.twitter.com/VW0N3hpj60
— HispanTV Brasil (@HispanTV_Brasil) May 19, 2026
Επισημαίνεται ότι εδώ και αρκετό καιρό και με ανανεωμένη μαζικότητα τις τελευταίες ημέρες, η οικία του Μοράλες φυλάσσεται από υποστηρικτές του που εναλλάσσονται νυχθημερόν σε βάρδιες.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Grayzone, ο ο πρώην πρόεδρος αναπτύσσει τις θέσεις τους για το παρόν αλλά και το παρελθόν και το μέλλον του Πολυεθνικού κράτους της Βολιβίας, όπως είναι η συνταγματική ονομασία της χώρας, αλλά και της λατιναμερικάνικης ηπείρου.
Κυβερνητικές απόπειρες κατευνασμού και ομαλοποίησης
Ορισμένοι αναλυτές έχουν επισημάνει ότι η κυβέρνηση Παζ θα πρέπει να χτίσει γέφυρες διαλόγου με διάφορους τομείς που απαιτούν την παραίτησή του. Προς το παρόν, έχει προσπαθήσει να προσεγγίσει αρκετές ομάδες της αντιπολίτευσης για να μετριάσει τις εντάσεις και να διαπραγματευτεί για ορισμένα ζητήματα μετά την υποχώρηση αστυνομικών δυνάμεων, που απωθήθηκαν από τη σφοδρή αντίστασης των διαδηλωτών.
Μετά από αποτυχημένες προσπάθειες εξώθησης των διαδηλωτών από τους δρόμους, οι οποίες έχουν πολώσει περαιτέρω τη βολιβιανή κοινωνία, η κυβέρνηση Παζ ζήτησε διάλογο με τις διάφορες ομάδες διαμαρτυρίας για το άνοιγμα των δρόμων στο Ελ Άλτο, όπου έχουν λάβει χώρα μερικές από τις πιο σημαντικές συγκρούσεις των τελευταίων ημερών.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γκάλβεζ δήλωσε: «Όλα αυτά αποσκοπούν στην έναρξη συνομιλιών, ενός παραγωγικού διαλόγου, για τον εντοπισμό των διαφόρων αναγκών στην πόλη Ελ Άλτο και την ανάπτυξη ενός σχεδίου εργασίας».
Διεθνείς αντιδράσεις
Εκτός από αυτές τις προσπάθειες για την ανάκτηση νομιμοποίησης, ο Παζ χαίρει μιας σαφούς υποστήριξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, η οποία έχει δηλώσει την υποστήριξή της στην κυβέρνηση Παζ, τα μπλόκα έχουν δημιουργήσει μια «ανθρωπιστική κρίση».
Το Γραφείο Υποθέσεων Δυτικού Ημισφαιρίου του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ καταδίκασε τις διαμαρτυρίες και δήλωσε την υποστήριξή του στην κυβέρνηση της Βολιβίας: «Στη Βολιβία, οι ταραχές και τα μπλόκα έχουν δημιουργήσει μια ανθρωπιστική κρίση, προκαλώντας ελλείψεις σε φάρμακα, τρόφιμα και καύσιμα. Καταδικάζουμε όλες τις ενέργειες που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης του Ροντρίγκο Παζ και την υποστηρίζουμε στις προσπάθειές της να αποκαταστήσει την τάξη για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα του βολιβιανού λαού».
Οι σύμμαχες της Ουάσινγκτον δεξιές κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική έχουν επίσης δηλώσει την υποστήριξή τους στον Παζ υπό το φως της ριζοσπαστικοποίησης των διαμαρτυριών. Οι κυβερνήσεις του Ισημερινού, της Αργεντινής, της Χιλής, της Κόστα Ρίκα, της Γουατεμάλας, του Παναμά, της Παραγουάης και του Περού εξέδωσαν κοινή δήλωση στις 15 Μαΐου υποστηρίζοντας τον Παζ και καταδικάζοντας τα οδοφράγματα και τις λαϊκές διαμαρτυρίες.
«Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Βολιβία, η οποία προκύπτει από τις διαμαρτυρίες και τα οδοφράγματα που έχουν οδηγήσει σε ελλείψεις τροφίμων και προμηθειών για τον πληθυσμό… Απορρίπτουμε κάθε ενέργεια που αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση της δημοκρατικής τάξης και στην υπονόμευση των κυβερνητικών θεσμών… Επαναλαμβάνουμε την αλληλεγγύη μας με την κυβέρνηση [του Παζ] και παροτρύνουμε όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου», αναφέρει η κοινή δήλωση.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, δήλωσε ότι η Βολιβία βιώνει μια γνήσια «λαϊκή εξέγερση». Προσφέρθηκε επίσης να μεσολαβήσει στη σύγκρουση: «Η κυβέρνησή μου είναι πρόθυμη, εάν κληθεί, να αναζητήσει ειρηνικές λύσεις στην πολιτική κρίση της Βολιβίας… Δεν πρέπει να υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι πουθενά στην Αμερική. Πρέπει να οικοδομήσουμε μια βαθιά, πολύχρωμη δημοκρατία στον πολιτισμό μας».
Αν και η σύγκρουση της προερχόμενης από την Αριστερά κυβέρνησης του πρώην προέδρου Λούις Άρσε με τον τοποθετούμενο στα αριστερά της πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες διευκόλυνε την κατάληψη της εξουσίας από έναν εκφραστή της νεοφιλελεύθερης αντιμεταρρύθμισης, η Βολιβία, επισημαίνεται αποτελεί μια από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής με την ισχυρότερη παράδοση κοινωνικής κινητοποίησης στη Λατινική Αμερική του 21ου αιώνα.
(Πηγές: PeoplesDispatch, TheGrayZone)
