Πέθανε η Ισραηλινή μούσα του Παλαιστίνιου εθνικού ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς

Πέθανε την Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2026, στο Βερολίνο η Ισραηλινή χορεύτρια και χορογράφος Ταμάρ Μπεν Αμί σε ηλικία 79 ετών μετά από πολυετή μάχη με τον καρκίνο. Πρόκειται για τη γυναίκα που έγινε διάσημη παγκοσμίως, πριν δεκαετίες, σαν «Ρίτα» και μούσα του Παλαιστίνιου διάσημου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς (1941-2008) που του ενέπνευσε εμβληματικά ερωτικά ποιήματα όπως το περίφημο «Η Ρίτα και το Τουφέκι».

Η νεαρή Εβραία χορεύτρια Ταμάρ Μπεν Αμί και ο ανερχόμενος τότε ποιητής Μαχμούντ Νατρουίς γνωρίστηκαν στη Χάιφα το 1962 σε εκδήλωση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισραήλ όταν εκείνη ήταν 16 ετών και μέλος του κόμματος και ο Νταρουίς κοντά στα 20.

So sad to hear the news on the passing of Tamar Ben-Ami.

The woman the world knew as “Rita”, the muse who inspired Mahmoud Darwish’s most legendary poems, passed away in Berlin at 79 yesterday. pic.twitter.com/vMQc20on7X

— Hamza (@HowidyHamza) February 26, 2026

Ένας θυελλώδης, απαγορευμένος έρωτας 

Ο έρωτάς τους ήταν θυελλώδης αλλά και «απαγορευμένος» λόγω της (και τότε) έκρυθμης πολιτικής κατάστασης και των διαφορετικών καταβολών.

Η Ταμάρ Μπεν Αμί ήταν για πέντε χρόνια μούσα του Παλαιστίνιου εθνικού ποιητή που ενέπνευσε ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά ποιήματά του που άφησαν εποχή. Ωστόσο, η ερωτική σχέση τους έληξε πέντε χρόνια μετά τον πόλεμο των Έξι Ημερών (Ιούνιο 1967) όταν η Ταμάρ Μπεν Αμί κατατάχθηκε στον ισραηλινό στρατό, εμπνέοντας τον Νταρουίς να γράψει το διάσημο ποίημα: «Ανάμεσα στη Ρίτα και τα μάτια μου, υπάρχει ένα τουφέκι».

Για δεκαετίες ο περισσότερος κόσμος θεωρούσε τη «Ρίτα» του Παλαιστίνιου ποιητή φανταστικό πρόσωπο. Ωστόσο, η ταυτότητά της αποκαλύφθηκε για τα καλά το 2014 με το ντοκιμαντέρ «Κατάγραψέ με, είμαι Άραβας» όπου η ηλικιωμένη Ταμάρ παρουσίασε τις ερωτικές επιστολές του Νταρουίς, επιβεβαιώνοντας πως υπήρξε η μούσα του.

Η σχέση Νταρουίς–Tamar Ben‑Ami έγινε ένας από τους πιο ισχυρούς μύθους της παλαιστινιακής λογοτεχνίας, γιατί έφερε το «απαγορευμένο» ερωτικό βίωμα στο κέντρο του εθνικού λόγου και άλλαξε τον τρόπο που γράφεται ο έρωτας στην παλαιστινιακή ποίηση.

Ο Νταρουίς αξιοποιεί κλασική αραβική παράδοση (ο έρωτας με την «εχθρική φυλή») αλλά την αντιστρέφει, αφού πλέον η γυναίκα δεν είναι απλώς η αγαπημένη. Είναι παράλληλα και το «κατεχόμενο έδαφος», μετατρέποντας τον ερωτικό λόγο σε κεντρικό πολιτικό μοτίβο της παλαιστινιακής γραφής.

Ορισμένοι κριτικοί λογοτεχνίας επισημαίνουν ότι όπου ο Χιλιανός ποιητής Πάμπλο Νερούδα χρησιμοποιεί το τοπίο ως μεταφορά για τη γυναίκα, ο Παλαιστίνιος ποιητής Μαχμούντ Νταρουίς κάνει το αντίστροφο: η Ρίτα γίνεται μεταφορά της Παλαιστίνης – επιθυμητή, απρόσιτη, χωρισμένη από ένα «όπλο» που κανείς από τους δύο δεν ελέγχει.

Για παλαιστινιακό κοινό, η ιστορία τους έγινε παράδειγμα του πώς μια προσωπική, βαθιά σχέση δεν αντέχει το βάρος της αποικιοκρατίας, της ανισότητας και της βίας – κάτι που η κριτική διαβάζει ως συμπύκνωση όλου του «παλαιστινιακού προβλήματος» στο επίπεδο δύο σωμάτων.

Η παλαιστινιακή κοινωνία αγκάλιασε το ποίημα «Η Ρίτα και το τουφέκι» ως ένα από τα πιο αγαπημένα ερωτικά κείμενα του Νταρουίς, αλλά η αλήθεια πίσω από τη «Ρίτα» προκάλεσε και αμηχανία, γιατί η αγαπημένη ήταν Ισραηλινή.

Η Ρίτα και το τουφέκι

«Ανάμεσα στη Ρίτα και τα μάτια μου Υπάρχει ένα τουφέκι

Και όποιος γνωρίζει τη Ρίτα Γονατίζει και παίζει

Στη θεότητα σε αυτά τα μάτια με χρώμα μελιού

Και φίλησα τη Ρίτα Όταν ήταν νέα

Και θυμάμαι πώς πλησίασε Και πώς το χέρι μου σκέπασε τα πιο όμορφα πλεξούδια

Και θυμάμαι τη Ρίτα Όπως ένα σπουργίτι θυμάται το ρυάκι του

Ανάμεσά μας υπάρχουν ένα εκατομμύριο σπουργίτια και εικόνες

Και πολλά ραντεβού Πυροβολούνται από ένα τουφέκι

Το όνομα της Ρίτα ήταν γιορτή στο στόμα μου

—

Το σώμα της Ρίτα ήταν γάμος στο αίμα μου

Και ήμουν χαμένος στη Ρίτα για δύο χρόνια

Και για δύο χρόνια κοιμόταν στο χέρι μου

Και κάναμε υποσχέσεις Πάνω από τα πιο όμορφα κύπελλα

Και καήκαμε στο κρασί των χειλιών μας

Και γεννηθήκαμε ξανά».

(Μαχμούντ Νταρουίς)