Επαγγελματική Ασφάλιση: Τι αλλάζει από 1η Ιανουαρίου 2027 σε εισφορές και φόρους

Υψηλότερα όρια για τις εισφορές στην επαγγελματική ασφάλιση από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπει το νέο ψηφισθέν νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, δίνοντας σε μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες τη δυνατότητα να αποταμιεύουν περισσότερα χρήματα με φορολογικό όφελος.

Οι εισφορές στην επαγγελματική ασφάλιση αποτελούν προαιρετική αποταμίευση για ένα πρόσθετο εισόδημα στη σύνταξη και μπορούν να καταβάλλονται τόσο από τον ασφαλισμένο όσο και από τον εργοδότη του. Οι αλλαγές αφορούν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, όχι τις υποχρεωτικές εισφορές στον ΕΦΚΑ.

Το όφελος, πάντως, δεν θα είναι ίδιο για όλους. Η ηλικία της πρώτης ένταξης επηρεάζει το ανώτατο όριο των καταβολών, ενώ για τα ποσά που θα συσσωρεύονται από το 2027 η ηλικία κατά την έναρξη της πληρωμής θα καθορίζει τη φορολόγηση. Οι ήδη σχηματισμένες αποταμιεύσεις δεν περνούν αυτομάτως στο νέο καθεστώς.

Από το 20% στο 35% για τους μισθωτούς

Για τους μισθωτούς, το ανώτατο ετήσιο όριο εισφορών και ασφαλίστρων αυξάνεται από 20% σε 35% του αθροίσματος των μεικτών αποδοχών και των παροχών σε είδος που συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα. Το πλαφόν είναι κοινό για τις καταβολές εργαζομένου και εργοδότη, ενώ τα ποσά σε περισσότερα από ένα προγράμματα υπολογίζονται σωρευτικά.

Ενδεικτικά, για μισθωτό με μεικτές ετήσιες αποδοχές 30.000 ευρώ, χωρίς πρόσθετες φορολογητέες παροχές σε είδος και εφόσον δικαιούται το αυξημένο όριο, το περιθώριο εισφορών ανεβαίνει από 6.000 σε 10.500 ευρώ. Ανοίγει, δηλαδή, χώρος για επιπλέον αποταμίευση 4.500 ευρώ ετησίως, μαζί με την ενδεχόμενη συμμετοχή του εργοδότη.

Για τους μη μισθωτούς, το βασικό ετήσιο όριο της νομοθεσίας αυξάνεται από 20.000 σε 35.000 ευρώ, με πρόβλεψη ετήσιας αναπροσαρμογής βάσει του πληθωρισμού.

Το φορολογικό όφελος προκύπτει από τη μείωση του εισοδήματος που φορολογείται, υπό τους όρους της νομοθεσίας. Η επιπλέον εισφορά δεν επιστρέφεται ολόκληρη ως φόρος καθώς η πραγματική ελάφρυνση εξαρτάται από τις καταβολές και τη φορολογική εικόνα κάθε ασφαλισμένου.

Η εξαίρεση της πρώτης εγγραφής μετά τα 55

Το αυξημένο όριο δεν εφαρμόζεται σε όλους. Για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά σε ΤΕΑ προαιρετικής ασφάλισης ή σε αντίστοιχο ομαδικό προϊόν μετά τα 55, το πλαίσιο διατηρεί το 20% για τους μισθωτούς και το βασικό ποσό των 20.000 ευρώ για τους μη μισθωτούς.

Καθοριστική είναι η ηλικία της πρώτης ένταξης και όχι η σημερινή ηλικία του ασφαλισμένου. Έτσι, ένας 60χρονος που είχε ενταχθεί για πρώτη φορά στα 45 δεν περιορίζεται αυτομάτως στο 20% επειδή έχει πλέον ξεπεράσει τα 55.

Η ηλικία καθορίζει τον φόρο της παροχής

Για τα ποσά που θα συσσωρεύονται από το 2027, ο φόρος κατά την πληρωμή της παροχής θα καθορίζεται από την ηλικία του μέλους όταν αρχίζει η καταβολή και όχι από τα έτη ασφάλισης.

Από τα 62 έως και τα 67 έτη προβλέπεται συντελεστής 5% για την περιοδική παροχή και 10% για το εφάπαξ. Σε ηλικία μεγαλύτερη των 67 ετών, οι συντελεστές υποχωρούν σε 2,5% και 5%, αντίστοιχα.

Οι συντελεστές 5% και 10% εφαρμόζονται επίσης σε όσους συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης και έχουν συμπληρώσει τα 55, ακόμη και αν δεν έχουν φτάσει τα 62.

Για να θεωρηθεί μια παροχή περιοδική, δεν αρκεί να χωριστεί το εφάπαξ σε λίγες δόσεις. Προβλέπονται ισόβιες καταβολές ή καταβολές διάρκειας τουλάχιστον 15 ετών, με ειδικότερους όρους για τη σταθερότητα και την αναπροσαρμογή τους.

Η αλλαγή δεν σημαίνει αυτόματα χαμηλότερο φόρο για όλους. Στο ισχύον πλαίσιο, περισσότερα από 20 έτη ασφάλισης μπορούν ήδη να οδηγήσουν σε συντελεστές 2,5% για περιοδική παροχή και 5% για εφάπαξ, χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση ηλικία μεγαλύτερη των 67 ετών.

Αντίθετα, η λήψη χρημάτων πριν από τα 62, όταν δεν συντρέχει η εξαίρεση της συνταξιοδότησης λόγω γήρατος ή άλλη νόμιμη απαλλαγή, υπάγεται κατά κανόνα στην κανονική κλίμακα φόρου εισοδήματος. Η φορολόγηση αφορά ολόκληρη τη σχετική παροχή και όχι μόνο τις επενδυτικές αποδόσεις.

Τρία διαφορετικά καθεστώτα για τις αποταμιεύσεις

Κρίσιμο για τις αλλαγές, πάντως, είναι πότε συσσωρεύτηκαν τα χρήματα.

Τα ποσά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 διατηρούν το προγενέστερο καθεστώς. Για όσα συσσωρεύονται από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 εξακολουθεί να εφαρμόζεται το πλαίσιο του νόμου του 2023, με βάση τα έτη ασφάλισης. Ο σχετικός χρόνος υπολογίζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με τα έτη να αφορούν ενεργή συμμετοχή.

Μόνο για τα ποσά που συσσωρεύονται από την 1η Ιανουαρίου 2027 ενεργοποιείται ο νέος κανόνας της ηλικίας. Έτσι, μια μελλοντική πληρωμή μπορεί να περιλαμβάνει τρία τμήματα με διαφορετική φορολόγηση, ανάλογα με τη χρονική περίοδο σχηματισμού των αποταμιεύσεων.

To άρθρο Επαγγελματική Ασφάλιση: Τι αλλάζει από 1η Ιανουαρίου 2027 σε εισφορές και φόρους δημοσιεύτηκε στο NewsIT .