Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Νέοι μπελάδες για την οικονομία – Ποιο είναι το σενάριο στον προϋπολογισμό που θέλει να αποφύγει η Ελλάδα
Ως ισχυρός πολλαπλασιαστής της αβεβαιότητας και της αστάθειας λειτουργεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή με την κλιμάκωση της σύγκρουσης γύρω από το Ιράν, μετά τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ και τα ιρανικά αντίποινα, βάζοντας στο «κάδρο» των επιπτώσεων και την Ελλάδα και την οικονομία της.
Το ενδεχόμενο παρατεταμένης διάρκειας και κλιμάκωσης του πολέμου απειλεί με ανατροπή όλων των προβλέψεων του προϋπολογισμού 2026 για την οικονομία, βάζοντας «μπαρούτι» στις τιμές ενέργειας, στις μεταφορές και στον πληθωρισμό.
Στο «μάτι του κυκλώνα» βρίσκεται το πετρέλαιο. Η αγορά τιμολογεί τον κίνδυνο διακοπής ροών από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και γύρω στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Το brent κινείται στην περιοχή των 70–73 δολαρίων το βαρέλι και το σενάριο παρατεταμένης έντασης κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο πολύ υψηλότερων τιμών. Παράλληλα, μεγάλοι traders και ναυλωτές ανέστειλαν ή περιόρισαν αποστολές, ενώ o ΟΠΕΚ+ δρομολογεί ταχύτερη αύξηση παραγωγής ώστε να αντισταθμιστούν πιθανές απώλειες και να συγκρατηθούν όσο το δυνατόν οι τιμές.
Για την Ελλάδα, η οποία εισάγει μαζικά πετρέλαιο ώστε να παράγει διυλισμένα προϊόντα που είναι κομβική συνισταμένη των εξαγωγών της, αυτό σημαίνει άμεση πίεση σε καύσιμα, μεταφορικό κόστος και τιμές αγαθών, σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός παραμένει «κολλημένος» κοντά στο 2,9%.
Αναπόφευκτα, θα υπάρξουν επιπτώσεις και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, καθώς ο «λογαριασμός» εισαγωγών ενέργειας ανεβαίνει. Δημοσιονομικά, ο προϋπολογισμός του 2026 στηρίζεται σε βασική παραδοχή για μέση τιμή brent περίπου 62–64 δολάρια το βαρέλι, άρα ένα επίμονο ράλι αλλάζει τις ισορροπίες για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Ακόμα πιο δυσοίωνο είναι το «κακό» σενάριο που περιγράφεται στην έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 καθώς προβλέπεται αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι για όλο το 2026, που μεταφράζεται σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων. Σε ένα τέτοιο σοκ, ο ρυθμός ανάπτυξης υποχωρεί στο 1,9% (από 2,4% στο βασικό σενάριο), ενώ ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή ανεβαίνει στο 4,7% (από 2,2%), με την ιδιωτική κατανάλωση να επιβραδύνει αισθητά και τις επενδύσεις να χάνουν μέρος της δυναμικής τους.
Κρίσιμο για την χώρα είναι και το τι θα σημάνει ο πόλεμος για το φυσικό αέριο και το ρεύμα. Η πιθανότητα περιορισμού φορτίων LNG από τον Κόλπο μπορεί να πιέσει ανοδικά τις ευρωπαϊκές τιμές αερίου. Στην Ελλάδα η ηλεκτροπαραγωγή απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης αερίου και το 2025 η Ρεβυθούσα κάλυψε περίπου το 38% των συνολικών εισαγωγών. Αν η κρίση κρατήσει, η ηλεκτρική ενέργεια θα ξαναγίνει παράγοντας κόστους και για τη βιομηχανία, αλλά και για τις υπηρεσίες και για τα νοικοκυριά, με κίνδυνο νέου κύματος ανατιμήσεων, «ανοίγοντας» πάλι τη συζήτηση για παρεμβάσεις ενίσχυσης με αναπόφευκτο δημοσιονομικό κόστος.
Ναυτιλία και τουρισμός
«Συναγερμός» έχει σημάνει και στον χώρο της ελληνικής ναυτιλίας. Το υπουργείο Ναυτιλίας έχει συστήσει αποφυγή ζωνών υψηλού κινδύνου (Περσικός Κόλπος, Στενά Ορμούζ, Κόλπος του Ομάν) και προειδοποιεί ότι η ένταση μπορεί να επεκταθεί και προς Ερυθρά Θάλασσα και Άντεν. Τα ασφάλιστρα πολέμου ανεβαίνουν και οι παρακάμψεις μεγαλώνουν τα ταξίδια και τα κόστη, άρα ακριβαίνουν οι εισαγωγές και οι εφοδιαστικές αλυσίδες.
Μεγάλες είναι οι επιπτώσεις και για τον τουρισμό και τις αερομεταφορές. Με κλειστούς εναέριους χώρους στη Μέση Ανατολή, οι παρακάμψεις των πτήσεων αυξάνουν τους χρόνους των ταξιδιών και έτσι και την κατανάλωση καυσίμων. Η AEGEAN ανακοίνωσε ακυρώσεις πτήσεων από και προς Τελ Αβίβ, Βηρυτό, Βαγδάτη, Ερμπίλ, Ντουμπάι και Αμπού Ντάμπι μέχρι τις αρχές Μαρτίου, κάτι που δείχνει το εύρος της αναστάτωσης.
To άρθρο Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Νέοι μπελάδες για την οικονομία – Ποιο είναι το σενάριο στον προϋπολογισμό που θέλει να αποφύγει η Ελλάδα δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
