Τρίκαλα: Η «Έξυπνη Πόλη» και η ενημέρωση της μίας φωνής

Τα Τρίκαλα έγιναν γνωστά τα τελευταία χρόνια ως «Έξυπνη Πόλη». Ένας τίτλος που συνοδεύτηκε από τεχνολογικές εφαρμογές, ψηφιακές υπηρεσίες και μια ισχυρή επικοινωνιακή εικόνα για την πόλη.

Όμως, πίσω από την ψηφιακή αυτή βιτρίνα υπάρχει και μια άλλη πραγματικότητα που αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η ενημέρωση.

Το δημοτικό portal trikalacity.gr απέκτησε τη σημερινή του μορφή ήδη από τα πρώτα χρόνια της δημαρχίας Παπαστεργίου. Από μια ιστοσελίδα θεσμικής ενημέρωσης μετατράπηκε σε μια συνεχή ροή «επικαιρότητας», με τίτλους, φωτογραφίες και θεματολογία που θυμίζουν περισσότερο ειδησεογραφικό μέσο παρά επίσημο δημοτικό site. Στην πράξη λειτουργεί ως ένας ισχυρός επικοινωνιακός μηχανισμός της διοίκησης, ό,τι κάνει ο Δήμος δημοσιεύεται άμεσα, με τον δικό του τρόπο παρουσίασης και το δικό του αφήγημα.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια μόνιμη «ασφαλιστική δικλίδα» δημόσιας εικόνας. Όποια κι αν είναι η κριτική που ασκείται αλλού, το δημοτικό κανάλι ενημέρωσης θα παρουσιάζει πάντα τη δική του εκδοχή των γεγονότων. Τα θέματα είναι σχεδόν πάντα τα ίδια, έργα, δράσεις, επισκέψεις, εκδηλώσεις. Ο τόνος των κειμένων είναι σταθερά θετικός και συχνά διθυραμβικός, ενώ διαφορετικές απόψεις ή θέσεις της αντιπολίτευσης σπάνια εμφανίζονται.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο ουσιαστικό όταν το υλικό αυτό αναπαράγεται μαζικά από άλλα τοπικά sites. Τα ίδια κείμενα, οι ίδιες φωτογραφίες και οι ίδιοι τίτλοι εμφανίζονται καθημερινά σε πολλές σελίδες, δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα της πραγματικότητας. Σε έναν νομό με τον πληθυσμό των Τρικάλων, η ύπαρξη δεκάδων sites που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε δελτία τύπου δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη λειτουργία της τοπικής ενημέρωσης.
Αναρωτιέται κανείς εύλογα, αν αύριο το Γραφείο Τύπου του Δήμου σταματήσει να στέλνει έτοιμα κείμενα και φωτογραφίες, πόσα από αυτά τα μέσα θα είχαν πραγματικά κάτι να γράψουν;

Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη θέμα, ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Όταν ένας δημόσιος φορέας, χρηματοδοτούμενος από τους πολίτες, λειτουργεί στην πράξη σαν παραγωγός ειδησεογραφικού περιεχομένου, η ισορροπία με τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης γίνεται προβληματική. Ο Δήμος δεν περιορίζεται στο να ενημερώνει για αποφάσεις και υπηρεσίες. Παράγει καθημερινά περιεχόμενο που διαμορφώνει την ατζέντα της τοπικής επικαιρότητας.

Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό, ποιος είναι ο θεσμικός ρόλος μιας δημοτικής ιστοσελίδας; Να ενημερώνει τους πολίτες ή να λειτουργεί ως ένα πλήρες κανάλι προβολής της εκάστοτε δημοτικής αρχής;

Ίσως υπάρχει και ένας πολύ απλός τρόπος να δοθεί απάντηση. Να δούμε κάποτε στο trikalacity να φιλοξενείται και μια διαφορετική φωνή. Να δημοσιεύεται, για παράδειγμα, μια θέση της αντιπολίτευσης – ακόμη και του κ. Ηλιάδη. Όχι ως χάρη, αλλά ως στοιχειώδης ένδειξη θεσμικής ισορροπίας.

Γιατί η «Έξυπνη Πόλη» δεν κρίνεται μόνο από τις εφαρμογές και τις οπτικές ίνες. Κρίνεται και από το πόσο χώρο αφήνει στην ενημέρωση, στον διάλογο και στην κριτική. Και σε μια πραγματικά ώριμη πόλη, η ενημέρωση δεν μπορεί να είναι μονόλογος.