Έρευνα: Σχεδόν 4 στα 10 επτάχρονα στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα

Νέα επιστημονική έκθεση επιτροπής του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού The Lancet αξιολόγησε 17 σοβαρές απειλές για την παγκόσμια υγεία έως το τέλος του 21ου αιώνα.

Η λίστα περιλαμβάνει την κλιματική αλλαγή, τις πανδημίες και τους πολέμους, αλλά και την κακόβουλη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την αντοχή των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, κ. Νίκος Κομούτος, η επιτροπή επισημαίνει ότι σε 154 από τις 204 χώρες και περιοχές της μελέτης, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της χαμηλής φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να βελτιώσει περισσότερο την υγεία του πληθυσμού από την καταπολέμηση οποιασδήποτε άλλης από τις 17 απειλές μεμονωμένα.

Εφόσον διατηρηθούν οι τρέχουσες τάσεις, οι ερευνητές προβλέπουν ότι έως το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους παγκοσμίως θα είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Η εκτεταμένη χρήση των νέων φαρμάκων για την παχυσαρκία, σημειώνουν οι ερευνητές, μπορεί και πάλι να έχει περιορισμένη συνολική επίδραση στην υγεία του πληθυσμού. Η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων αναδεικνύεται ως μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για την προαγωγή της παγκόσμιας υγείας τις επόμενες δεκαετίες. Στην Ελλάδα, η ανησυχητική εικόνα του υπερβολικού βάρους είναι επίσης εμφανής, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες.

(Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S et al. The Lancet Commission on 21st century global threats to health, The Lancet, 2026. Δημοσιεύτηκε στις 10 Οκτωβρίου)

Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα: Τι καταγράφουν οι μελέτες;

Σύμφωνα με τον κ. Κομούτο, μελέτη του 2025 σε 3.357 Έλληνες μαθητές ηλικίας 11-15 ετών, με δεδομένα από το 2017-2018, κατέγραψε ότι το 83,9% δεν συμπλήρωνε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας ή έντονης δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας. Παράλληλα, το 90,2% περνούσε πάνω από δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνη. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), για το 2021-2022, τοποθετούν την Ελλάδα ανάμεσα στις πέντε χώρες και περιοχές όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή λιγότερα αναφέρει καθημερινή φυσική δραστηριότητα διάρκειας τουλάχιστον μίας ώρας. Στο σύνολο των 44 χωρών και περιοχών, τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονταν σε 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια, ενώ η δραστηριότητα περιοριζόταν όσο μεγάλωνε η ηλικία. Επιπλέον, η τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ (2025) κατατάσσει την Ελλάδα στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας: από τα επτάχρονα που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα και το 37% είχε συνολικά υπερβολικό βάρος.

Τα συγκεκριμένα δεδομένα υπογραμμίζουν πόσο αναγκαίες είναι οι ουσιαστικές παρεμβάσεις από την παιδική ηλικία, με επίκεντρο την κίνηση και την ισορροπημένη διατροφή.

Η παιδική ηλικία αποτελεί αφετηρία για την πρόληψη

Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Κομούτος επιμένει ότι «η κίνηση στην παιδική ηλικία κρίνει την ενήλικη ζωή». Όπως εξηγεί: «Χτίζει συνήθειες, οστά και φυσική κατάσταση που συνοδεύουν τον άνθρωπο στην ενήλικη ζωή. Ξέρουμε από διάφορες μελέτες ότι οι δραστηριότητες στην ηλικία των 3 και 6 ετών προέβλεψαν τη δραστηριότητα στη νεότητα και στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Τα χρόνια γύρω από την εφηβική έκρηξη ανάπτυξης είναι η περίοδος που χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Το ίδιο ισχύει για τους μύες και την καρδιά. Η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικής νόσου αργότερα. Η μυϊκή δύναμη στην παιδική ηλικία συνδέεται αντίστοιχα με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και καλύτερη υγεία των οστών αργότερα».

«Χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, πρόσβαση στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και περιορισμό του υπερβολικού χρόνου οθόνης. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της φυσικής δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους», καταλήγει ο κ. Κομούτος.