Σχοινάς: Μπορούμε χωρίς Ολλανδούς – Γιατί όχι νωρίτερα;
Η δήλωση του Μαργαρίτη Σχοινά ότι η Θεσσαλία μπορεί να προχωρήσει σε δικό της σχεδιασμό για τη διαχείριση των υδάτων, χωρίς να εξαρτάται από τους Ολλανδούς, γεννά ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να προσπεράσει κανείς. Αφού μπορούσαμε, γιατί δεν το κάναμε τόσα χρόνια;
Τρία χρόνια μετά την καταστροφή του Daniel, με τις πληγές ακόμη ανοιχτές σε περιοχές της Θεσσαλίας και κρίσιμα αντιπλημμυρικά έργα να παραμένουν σε εκκρεμότητα, οι πολίτες ακούν για ακόμη μία φορά δηλώσεις περί σχεδιασμού, δυνατοτήτων και αξιοποίησης των υδάτινων πόρων.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, μιλώντας στη Λάρισα, υποστήριξε ότι η Θεσσαλία μπορεί να δημιουργήσει δικό της πλαίσιο άρδευσης, αξιοποιώντας τα υφιστάμενα και τα σχεδιαζόμενα φράγματα. Πρόσθεσε μάλιστα ότι το ζήτημα δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο επικοινωνιακής πολιτικής.
Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι η διαπίστωση ότι υπάρχουν δυνατότητες. Είναι ότι αυτές οι δυνατότητες συζητούνται επί δεκαετίες, ενώ τα αποτελέσματα δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες προστασίας της περιοχής.
Από τις εξαγγελίες στους Ολλανδούς και πάλι από την αρχή
Μετά τον Daniel, η κυβέρνηση στράφηκε στην ολλανδική HVA, παρουσιάζοντας τον Μάρτιο του 2024 ένα συνολικό σχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων και την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας.
Ακολούθησε νέα σύμβαση το 2024 για την επικαιροποίηση μελετών σημαντικών έργων, μεταξύ των οποίων τα φράγματα Πύλης και Μουζακίου.
Τον Νοέμβριο του 2026, η ολλανδική εταιρεία αποχώρησε από την Ελλάδα, ενώ προέκυψε και οικονομική διαφορά με το Ελληνικό Δημόσιο.
Ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, δήλωσε ότι δεν υπήρχε λόγος να έρθουν οι Ολλανδοί, υποστηρίζοντας πως οι Έλληνες επιστήμονες μπορούν να ανταποκριθούν στις συγκεκριμένες ανάγκες.
Και κάπως έτσι, έπειτα από τρία χρόνια σχεδιασμών, παρουσιάσεων και αντιπαραθέσεων, επανερχόμαστε στο σημείο όπου θα μπορούσε να είχε ξεκινήσει η συζήτηση.
Ποιος αποφάσισε ότι χρειαζόμασταν τους Ολλανδούς, τι απέδωσε η συνεργασία και ποιος αναλαμβάνει τώρα να ολοκληρώσει όσα έμειναν στη μέση;
Τα εκατομμύρια και η πραγματικότητα της Θεσσαλίας
Επί χρόνια ανακοινώνονται χρηματοδοτήσεις εκατομμυρίων ευρώ για αντιπλημμυρική προστασία, καθαρισμούς ποταμών, αποκαταστάσεις και νέες υποδομές.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει παρουσιάσει αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις ύψους περίπου 116 εκατομμυρίων ευρώ, στις οποίες περιλαμβάνονται ολοκληρωμένα έργα και έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Όμως ο προϋπολογισμός μιας παρέμβασης δεν είναι απόδειξη αποτελεσματικότητας. Ούτε η υπογραφή μιας σύμβασης σημαίνει ότι μια περιοχή προστατεύεται.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πόση ασφάλεια απέκτησε η Θεσσαλία με τα χρήματα που δαπανήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια.
Ποια έργα ολοκληρώθηκαν; Ποια ελέγχθηκαν και παραλήφθηκαν; Ποιες αδυναμίες αποκαλύφθηκαν στον Daniel και ποιες αντιμετωπίστηκαν ουσιαστικά;
Αυτά τα ερωτήματα αφορούν τόσο την κεντρική κυβέρνηση όσο και τις διαδοχικές περιφερειακές διοικήσεις, για τις αποφάσεις, τις χρηματοδοτήσεις και τα έργα της αρμοδιότητάς τους.
Στη Φαρκαδόνα ο Daniel δεν αποτελεί παρελθόν
Για τους ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις έχουν διαφορετικό βάρος.
Ακόμη και δύο χρόνια μετά την καταστροφή, το 2025, καταγράφονταν πλημμυροπαθείς της Φαρκαδόνας να διαμένουν σε κοντέινερ στο Κουτσόχερο, περιμένοντας να βρεθεί μόνιμη λύση στη στέγασή τους.
Τον Μάρτιο του 2026, ο Δήμος Φαρκαδόνας ανακοίνωνε νέα σύμβαση για την κατεδάφιση επικίνδυνων κτιρίων που είχαν απομείνει από τις καταστροφές του Daniel και του Elias.
Αυτή είναι η άλλη όψη των εξαγγελιών. Άνθρωποι που έχασαν τον κόπο μιας ζωής, οικογένειες που περίμεναν την αποκατάσταση των σπιτιών τους και μια τοπική κοινωνία που προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της.
Η αλληλεγγύη και οι δωρεές συνέβαλαν στην ανακούφιση των πληγέντων. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν τη διαρκή ευθύνη του κράτους για την αποκατάσταση και την προστασία τους.
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο
Η συζήτηση για τη δήλωση Σχοινά δεν μπορεί να περιοριστεί στο αν η Ελλάδα διαθέτει επιστήμονες ικανούς να σχεδιάσουν έργα διαχείρισης των υδάτων.
Αυτό που απαιτεί απάντηση είναι γιατί, έπειτα από δεκαετίες συζητήσεων και χρηματοδοτήσεων, η Θεσσαλία εξακολουθεί να περιμένει κρίσιμες υποδομές και έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα γίνει πράξη.
Και κυρίως, αν αύριο σημειωθεί μια νέα κακοκαιρία αντίστοιχης έντασης με τον Daniel, ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν ολοκληρωθεί ώστε να περιορίσουν τις συνέπειές της;
Οι Θεσσαλοί δεν έχουν ανάγκη από άλλη μία διαβεβαίωση ότι μπορούμε. Έχουν ανάγκη να δουν τι κάναμε, τι δεν κάναμε και ποιος ευθύνεται για όσα εξακολουθούν να εκκρεμούν.
Γιατί το νερό δεν αντιμετωπίζεται με δηλώσεις και φωτογραφίες. Και η ασφάλεια των πολιτών δεν μπορεί να παραμένει διαρκώς υπόσχεση για το μέλλον.
