Πέντε ερωτήματα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Επειτα από τέσσερις μήνες αποκλεισμού εξαιτίας του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμης σημασίας εμπορικός δίαυλος ναυσιπλοΐας, θα ανοίξει, κατά τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ, και πάλι στην κυκλοφορία των πλοίων «ήδη από την Παρασκευή», 19 Ιουνίου, και την υπογραφή του μνημονίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στην Ελβετία.

Ωστόσο, μέγα ζήτημα ο τρόπος με τον οποίο τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανοίξουν ώστε να επιτρέψουν την (όσο γίνεται) ομαλότερη διέλευση των πλοίων, δίχως αυτό να σημαίνει πως η επιστροφή στην κανονικότητα δεν είναι ένα ζήτημα που θα πάρει χρόνο…

Τα πλοία είναι έτοιμα;

Από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έχει αποκλείσει την κυκλοφορία στα Στενά που οδηγούν από τον Κόλπο στα διεθνή ύδατα της Θάλασσας του Ομάν και από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και άλλες στρατηγικής σημασίας πρώτες ύλες.

Αποτέλεσμα: Περί τα 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί βρίσκονται ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου, σύμφωνα με το ICS (International Chamber of Shipping).

Από την ανακοίνωση του Τραμπ, ελάχιστα πλοία διέσχισαν τα Στενά με ανοικτό τον αναμεταδότη τους, σύμφωνα με τα στοιχεία του Kpler. Αλλα ωστόσο κατόρθωσαν να κάνουν την διέλευση χωρίς να εκπέμπουν σήμα.Θεωρητικά, μόλις δοθεί το πράσινο φως, τα μπλοκαρισμένα πλοία θα μπορούν να αποπλεύσουν.

Κανονικά, τα εγκλωβισμένα εδώ και μήνες πληρώματα πιθανότατα έχουν πραγματοποιήσει συστηματικά ασκήσεις επί των πλοίων, έχουν συντηρήσει τις μηχανές και τον εξοπλισμό», εξηγεί ο Jakob Larsen, υπεύθυνος ασφαλείας της ένωσης πλοιοκτητών Bimco. Ομως ο καθαρισμός των υφάλων μπορεί κατά την γνώμη του να είναι αναγκαία.

Αλλα πλοία μπορούν με την σειρά τους να πλεύσουν στο Ορμούζ από την αντίθετη κατεύθυνση με προορισμό τον Κόλπο για να φορτώσουν τους υδρογονάνθρακες που έχουν συσσωρευθεί καθώς και αγροτικά προϊόντα.

Τι μπορεί να συμβεί;

Οι ναυλωτές, οι εφοπλιστές και οι ασφαλιστές θα πρέπει αρχικά να επιδείξουν σύνεση. Μάλιστα οι ασφαλιστές μπορεί «απαιτήσουν συνοδεία», σύμφωνα με τον Hugo Rousse της AXSMarine. Οι πρώτοι που θα περάσουν τα Στενά μπορεί να είναι οι εφοπλιστές που έχουν τον δικό τους στόλο» και «δεν έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο».Τα πληρώματα είναι πιθανόν να πάρουν μπόνους ρίσκου, αν και αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο κατά την γνώμη του.

Τα τάνκερ που συνδέονται με χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία ή χώρες της Ασίας πιθανόν να είναι τα πρώτα που θα αποπλεύσουν, σύμφωνα με τον Arne Lohmann Rasmussen, αναλυτή της Global Risk Management.

Με το δεδομένο των υψηλών κερδών στον πετρελαϊκό τομέα, μία αύξηση των μπόνους λόγω των κινδύνων του πολέμου πιθανότατα δεν θα αποτελεί εμπόδιο», συμφωνεί ο Tim Smith, διευθυντής του MSI, εταιρείας αναλύσεων του ναυτιλιακού τομέα.

Σύμφωνα με ευρωπαίο επιχειρηματία του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας, τα πλοία περιμένουν αυτήν την στιγμή για να εισέλθουν στο Ορμούζ και μάλλον θα πρέπει να περιμένουν κάθε ένα την σειρά του, διότι θα απειληθεί συμφόρηση στα λιμάνια.

Θα χρειασθεί αποναρκοθέτηση;

Η κεντρική ζώνη της περιοχής του Ορμούζ έχει κηρυχθεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Εν αναμονή της επιθεώρησης για νάρκες, «τα πλοία θα μπορούν να χρησιμοποιούν παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας», οι οποίες ωστόσο δεν μπορούν να απορροφήσουν την κανονική κυκλοφορία των πλοίων, σύμφωνα με τον Jakob Larsen της Bimco.

Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει από τον Μάρτιο συνασπισμό μη εμπολέμων χωρών που θα έχει ως αποστολή την οργάνωση της επιχείρησης αποναρκοθέτησης.

Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίως εκφράζει τις επιφυλάξεις του για την πρωτοβουλία αυτή, οι Ηνωμένες Πολιτείες «ζητούν να τεθούν μέσα αποναρκοθέτησης» στην διάθεση του Ορμούζ, σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή.

Πόσος χρόνος μέχρι την επιστροφή στην κανονικότητα;

Από μόνο του το τεχνικό άνοιγμα του Ορμούζ δεν αρκεί: θα χρειασθεί αλλαγή πληρωμάτων, επαναλειτουργία της αλυσίδας παραγωγής η οποία επλήγη στον πόλεμο και η αποκατάσταση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αναλυτές της Argus Media θεωρούν πως τα τάνκερ που θα απεγκλωβίζονται μπορεί να κάνουν και ένα μήνα να φθάσουν στην Ευρώπη, ενώ τέσσερις έως έξι μήνες μπορεί να χρειασθούν για να αποκατασταθούν οι εξαγωγές πετρελαίου στα προ του πολέμου επίπεδα.

Θα υπάρξουν τέλη διέλευσης;

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσινγκτον «αναμένει» ότι το Ορμούζ θα ανοίξει «μακροπρόθεσμα χωρίς διόδια», ενώ η ιρανική διπλωματία έκανε λόγο για «τέλη υπηρεσιών ναυσιπλοΐας, προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας και προστασίας των πλοίων».

REPORTER: Can you confirm the deal is going to end all sanctions against Iran, allow reconstruction financing of at least $300b, and release all frozen funds, which could be more than $100b?

JD VANCE: None of things flow to Iran unless Iran fundamentally changes how it behaves pic.twitter.com/ItmbUUqnoK

— Open Source Intel (@Osint613) June 17, 2026