Τουρκία: Νέα τετελεσμένα με «θαλάσσια πάρκα» – Η προειδοποίηση Σαμαρά
Νέο πεδίο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ανοίγει η απόφαση της Άγκυρας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να χαρακτηρίζει παράνομη την κίνηση στα σημεία όπου υπερβαίνει την τουρκική δικαιοδοσία.
Οι σχετικές Προεδρικές Αποφάσεις έχουν ημερομηνία 15 Αυγούστου 2026 και δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από τουρκικής πλευράς παρουσιάζονται ως κίνηση προστασίας θαλάσσιων οικοσυστημάτων, με τη δημιουργία του Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı και του Kuzey Ege Deniz Milli Parkı.
Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, θέτει ευθέως ζήτημα διεθνούς δικαίου.
Αθήνα: Παράνομα και χωρίς έννομο αποτέλεσμα
Το Υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι τα πάρκα εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, ενώ σε τμήματά τους καταλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΞ, ένα κράτος δεν μπορεί να θεσπίζει μονομερώς προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας του. Για τον λόγο αυτό η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η τουρκική απόφαση δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Παράλληλα, το Υπουργείο τονίζει ότι τέτοιες μονομερείς κινήσεις επιβαρύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και δεν συμβάλλουν στο κλίμα καλής γειτονίας.
Σαμαράς: «Μία ακόμη διεθνής πειρατεία»
Σκληρή ήταν η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος συνδέει τη νέα τουρκική κίνηση με τις προειδοποιήσεις που έχει επανειλημμένα διατυπώσει για την πολιτική απέναντι στην Άγκυρα.
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε την απόφαση για τα θαλάσσια πάρκα «μία ακόμη διεθνή πειρατεία» και επανέφερε την κριτική του για την πολιτική των «ήρεμων νερών».
Κατά τον Αντώνη Σαμαρά, η πολιτική «φιλιών και κατευνασμών» ενθαρρύνει νέα τουρκικά τετελεσμένα, ενώ εκτίμησε ότι μπορεί να ακολουθήσει η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση του πρώην πρωθυπουργού και όχι για ανακοινωμένη απόφαση της Άγκυρας.
Ο ίδιος θέτει πλέον ευθέως ζήτημα ελληνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η χώρα πρέπει να αντιδράσει πριν παγιωθούν νέες διεκδικήσεις.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η ουσία της νέας αντιπαράθεσης δεν βρίσκεται στην περιβαλλοντική ονομασία των πάρκων, αλλά στα όρια μέσα στα οποία η Τουρκία επιχειρεί να ασκήσει δικαιοδοσία.
Η Άγκυρα παρουσιάζει τις αποφάσεις ως θεσμικό πλαίσιο προστασίας θαλάσσιων περιοχών. Η Αθήνα απαντά ότι, όπου οι συγκεκριμένες ζώνες εκτείνονται εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας ή εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, είναι παράνομες και δεν παράγουν δικαιώματα.
Η νέα κίνηση επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο το βασικό ερώτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων: αν η περίοδος χαμηλών τόνων μπορεί να συνυπάρξει με μονομερείς ενέργειες της Άγκυρας που η Ελλάδα θεωρεί ότι αγγίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
