Η κηδεία της Νταϊάνα – Η ημέρα που ο Γουίλιαμ και ο Χάρι έκαναν τα πιο δύσκολα βήματα της ζωής τους

Έμεινε στην ιστορία ως η «Πριγκίπισσα του Λαού» – λόγω του σπουδαίου φιλανθρωπικού της έργου και της μοναδικής της ικανότητας να συνδέεται με τους απλούς ανθρώπους – και αγαπήθηκε ως καμία άλλη. Το σοκ της θανάτου της πριγκίπισσας Νταϊάνα και ο θρήνος στην κηδεία της στις 6 Σεπτεμβρίου του 1997, δεν περιορίστηκε στη Βρετανία. Στην κηδεία της Νταϊάνα όλος ο πλανήτης δάκρυσε.

Μέσα σε λίγες ώρες, εικόνες με τόνους από λουλούδια και αναμνηστικά να συσσωρεύονται έξω από το Παλάτι του Κένσινγκτον μεταδίδονταν σε ολόκληρο τον κόσμο. Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι στήθηκαν στις τηλεοράσεις για να δουν την κηδεία, εκατομμύρια κατέκλυσαν τους δρόμους του Λονδίνου και δύο παιδιά, ο πρίγκιπας Γουίλιαμ και ο πρίγκιπας Χάρι, να περπατούν πίσω από το φέρετρο της μητέρας τους. Ένας λευκός φάκελος πάνω στο φέρετρο με μία λέξη: «Mommy». Τα γράμματα ήταν του 12χρονου τότε Χάρι.

Η τελευταία διαδρομή της «πριγκίπισσας του λαού» μετατράπηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά γεγονότα στην ιστορία.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1997, το Λονδίνο ξύπνησε θλιμμένο. Από νωρίς το πρωί, οι δρόμοι γύρω από τη διαδρομή της νεκρικής πομπής είχαν γεμίσει ασφυκτικά. Άνθρωποι είχαν ταξιδέψει από κάθε γωνιά της Βρετανίας, ενώ κάποιοι είχαν ξενυχτήσει ακόμη και για δύο ημέρες, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν μια καλή θέση ώστε να αποχαιρετήσουν την Νταϊάνα.

7 ημέρες μετά το δυστύχημα στην υπόγεια σήραγγα του Παρισιού Ponte del’ Alma στις 31 Αυγούστου 1997, πραγματοποιήθηκε η κηδεία της στο Αβαείο του Γουεστμίνστερ και αυτό που έγινε ο κόσμος δεν το είχε ξαναδεί.

Η γυναίκα που είχε γίνει σύμβολο της βρετανικής μοναρχίας, αλλά και μια από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στον κόσμο, οδηγούνταν στην τελευταία της κατοικία. Η ώρα ήταν 9:08 το πρωί όταν η καμπάνα του Αβαείου του Γουέστμινστερ άρχισε να χτυπά. Ήταν το σήμα για να ξεκινήσει η νεκρική πομπή από το Παλάτι του Κένσινγκτον.

Το φέρετρο της Νταϊάνα, καλυμμένο με το βασιλικό λάβαρο και συνοδευόμενο από έφιππους αστυνομικούς και στρατιωτική τιμητική συνοδεία, ξεκίνησε μια διαδρομή μέσα από ένα Λονδίνο που είχε κυριολεκτικά παραλύσει από το πλήθος.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι είχαν παραταχθεί στους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας. Λουλούδια έπεφταν πάνω στην πομπή, άνθρωποι έκλαιγαν με λυγμούς, χειροκροτούσαν, φώναζαν το όνομα της Νταϊάνα ή απλώς στέκονταν σιωπηλοί καθώς περνούσε το φέρετρο.

Στο Hyde Park είχαν στηθεί μεγάλες οθόνες ώστε όσοι δεν μπορούσαν να πλησιάσουν το Αβαείο να παρακολουθήσουν την τελετή. Και την ίδια ώρα, σε ολόκληρο τον κόσμο, δισεκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούσαν από τις τηλεοράσεις τους.

Δύο χιλιάδες άτομα παρακολούθησαν την τελετή στο Αβαείο του Γουέστμινστερ, ενώ το βρετανικό τηλεοπτικό κοινό ήταν 32.10 εκατομμύρια κατά μέσο όρο, ένα από τα υψηλότερα νούμερα τηλεθέασης ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Υπολογίζεται ότι 2 έως 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν το γεγονός παγκοσμίως. Ήταν αναμφισβήτητα ένα παγκόσμιο τηλεοπτικό γεγονός!

Η εικόνα που συγκλόνισε τον κόσμο

Και όμως, μέσα σε όλο αυτό το τεράστιο θέαμα, υπήρχε μια εικόνα που έμελλε να μείνει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη. Πίσω από το φέρετρο περπατούσαν ο πρώην σύζυγος της Νταϊάνα, ο τότε πρίγκιπας – σημερινός βασιλιάς – Κάρολος, ο πρίγκιπας Φίλιππος, ο αδελφός της Τσαρλς Σπένσερ και, κυρίως, οι δύο γιοι της, ο 15χρονος Γουίλιαμ και ο 12χρονος Χάρι.

Δύο παιδιά που μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα είχαν χάσει τη μητέρα τους και τώρα καλούνταν να περπατήσουν πίσω από το φέρετρό της, μπροστά σε εκατομμύρια ανθρώπους!

Στο ντοκιμαντέρ του BBC του 2017 «Diana, 7 Days», και τα δύο αδέλφια επιβεβαίωσαν ότι η απόφαση να περπατήσουν πίσω από το φέρετρο ήταν μια «συλλογική οικογενειακή απόφαση».

Ο Γουίλιαμ είπε: «Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση και ήταν μια συλλογική οικογενειακή απόφαση να το κάνουμε». Η απόφαση αυτή θα συζητιόταν για δεκαετίες.

Ο Τσαρλς Σπένσερ αποκάλυψε αργότερα ότι είχε αντιδράσει στην ιδέα, ιδιαίτερα για τον μικρό Χάρι. Για εκείνον, ήταν αδιανόητο να ζητηθεί από ένα παιδί να περπατήσει πίσω από το φέρετρο της μητέρας του. «Ανησυχούσα τόσο πολύ – τι τραύμα θα ήταν για ένα μικρό παιδί να περπατά πίσω από το σώμα της μητέρας του. Ήταν φρικτό. Και, για να είμαι ειλικρινής, προσπάθησα να το σταματήσω».

Ο ίδιος χαρακτήρισε αργότερα τη διαδρομή «παράξενη και σκληρή» και τη χειρότερη στιγμή της ημέρας.

«Πρέπει να είναι και οι δύο πρίγκιπες»

Ο Χάρι μίλησε για εκείνη τη στιγμή στα απομνημονεύματά του, Spare, που κυκλοφόρησαν το 2023 και προκάλεσαν σάλο. Έγραψε ότι «αρκετοί ενήλικες ήταν εμβρόντητοι» και ότι ο θείος του Τσαρλς «προκάλεσε θύελλα»: «Δεν μπορείτε να αναγκάσετε αυτά τα αγόρια να περπατήσουν πίσω από το φέρετρο της μητέρας τους! Είναι βάρβαρο».

Ο Χάρι αποκάλυψε χρόνια αργότερα ότι είχε συζητηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο να περπατήσει μόνος ο Γουίλιαμ. Η πρόταση απορρίφθηκε. «Πρέπει να είναι και οι δύο πρίγκιπες», ήταν η αφοπλιστική απάντηση.

Ο Χάρι, πάντως, έγραψε ότι δεν ήθελε ο αδελφός του Γουίλιαμ να είναι μόνος του σε αυτή τη δοκιμασία. «Δεν ήθελα ο Γουίλι να περάσει μια τέτοια δοκιμασία χωρίς εμένα. Αν οι ρόλοι ήταν αντίστροφοι, δεν θα ήθελε ποτέ να με αφήσει – ή , ακόμη περισσότερο, να μου επιτρέψει – να το κάνω μόνος μου».

Παραδέχθηκε ακόμα ότι εκείνη τη στιγμή αισθανόταν «μουδιασμένος», όμως έπαιρνε δύναμη βλέποντας τον Γουίλιαμ απέναντί του.

Θυμόταν ιδιαίτερα τους ήχους της πομπής: τα χαλινάρια των έξι καφέ αλόγων, τα πέταλά τους και τους τροχούς της άμαξας που μετέφερε το φέρετρο.

Πίστευε ότι θα θυμόταν αυτούς τους ήχους για όλη του τη ζωή, επειδή αποτελούσαν μια τόσο έντονη αντίθεση μέσα στην απόλυτη σιωπή που επικρατούσε γύρω τους.

«Πριν το καταλάβω, βρέθηκα με κοστούμι, μαύρη γραβάτα και λευκό πουκάμισο και ήμουν μέρος όλου αυτού. Ειλικρινά, δεν έχω άποψη για το αν ήταν σωστό ή λάθος. Χαίρομαι που ήμουν μέρος του. Κοιτάζοντας πίσω σήμερα, χαίρομαι πραγματικά που ήμουν εκεί», εξομολογήθηκε ο Χάρι στο «Diana, 7 Days».

Ο Γουίλιαμ περιέγραψε την εμπειρία ως «μια μακρά και μοναχική διαδρομή» και πρόσθεσε: «Ήταν ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που έχω κάνει ποτέ».

Ωστόσο, είπε ότι τα δύο αδέλφια αιφνιδιάστηκαν από το πλήθος του κόσμου που είχε συγκεντρωθεί για να αποχαιρετήσει τη Νταϊάνα.

Για τον Γουίλιαμ, εκείνη η στιγμή ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στο καθήκον και την οικογένεια. Όπως εξήγησε, οι γονείς τους τούς είχαν μεγαλώσει με την αντίληψη ότι υπάρχει ένα στοιχείο καθήκοντος και ευθύνης που απαιτεί από έναν άνθρωπο να κάνει πράγματα τα οποία δεν θέλει να κάνει.

Και όταν το καθήκον γίνεται τόσο προσωπικό – όπως το να περπατάς πίσω από το φέρετρο της μητέρας σου – αποκτά μια εντελώς διαφορετική διάσταση. Εκείνη την ώρα, ο Γουίλιαμ είπε ότι προσπαθούσε να σκέφτεται τι θα ήθελε η μητέρα του και ότι θα ήταν περήφανη για εκείνον και τον Χάρι.

Και έτσι, τα δύο αδέλφια βρέθηκαν δίπλα στον παππού τους Φίλιππο, τον πατέρα τους Κάρολο και τον θείο τους Σπένσερ, ακολουθώντας το φέρετρο της μητέρας τους.

Και ο πρίγκιπας Φίλιππος, σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ, είχε αρχικά αντιταχθεί στη συμμετοχή των αγοριών. Τελικά όμως αποφάσισε να περπατήσει δίπλα τους.

Σύμφωνα με τον Γουίλιαμ, τους είπε: «Θα περπατήσω αν περπατήσετε».

Η σιωπηλή υπόκλιση της βασίλισσας Ελισάβετ

Καθώς η πομπή περνούσε μπροστά από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, τα μέλη της βασιλικής οικογένειας είχαν βγει έξω για να την παρακολουθήσουν. Η βασίλισσα Ελισάβετ έσκυψε το κεφάλι της καθώς περνούσε το φέρετρο. Ήταν μια συμβολική στιγμή που μεταδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Για μια μοναρχία που είχε συνηθίσει στην αυστηρή τήρηση του πρωτοκόλλου, η δημόσια αυτή εκδήλωση σεβασμού είχε ιδιαίτερη σημασία.

Στις 11:00, η νεκρώσιμη τελετή ξεκίνησε στο Αβαείο του Γουέστμινστερ. Περίπου 2.000 άνθρωποι βρίσκονταν μέσα στον ναό. Ανάμεσά τους μέλη βασιλικών οικογενειών, πολιτικοί, προσωπικότητες από τον χώρο της τέχνης και άνθρωποι που είχαν συνδεθεί με το έργο της Νταϊάνα και ήταν προσωπικοί φίλοι της… Από τον Τομ Χανκς, τον Στίβεν Σπίλμπερκ, τον Τομ Κρουζ και τη Νικόλ Κίντμαν, μέχρι τον Τζορτζ Μάικλ.

Ο τότε πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ διάβασε από την Πρώτη Επιστολή προς Κορινθίους: «Και τώρα μένει πίστη, ελπίδα, αγάπη, αυτά τα τρία, αλλά το μεγαλύτερο από αυτά είναι η αγάπη».

Ο Έλτον Τζον τραγούδησε το «Candle in the Wind» σε μια νέα εκδοχή που είχε γραφτεί ειδικά για την Νταϊάνα.

Το τραγούδι, που αρχικά είχε γραφτεί ως φόρος τιμής στη Μέριλιν Μονρόε, απέκτησε εκείνη την ημέρα έναν καινούργιο συμβολισμό.

Μετά την τελετή, η σορός της Νταϊάνα μεταφέρθηκε στο Άλθορπ, το πατρικό της σπίτι. Η ταφή πραγματοποιήθηκε ιδιωτικά, παρουσία των στενότερων συγγενών και ανθρώπων του περιβάλλοντός της.

Μέσα στο φέρετρο, σύμφωνα με τις περιγραφές, η Νταϊάνα φορούσε ένα μαύρο φόρεμα της σχεδιάστριας Κάθριν Γουόκερ.

Στα χέρια της είχαν τοποθετηθεί ένα ροζάριο που της είχε χαρίσει η Μητέρα Τερέζα και μια φωτογραφία των δύο γιων της.

Πλέον, ήταν μακριά από τα πλήθη, τις κάμερες και το πρωτοφανές παγκόσμιο ενδιαφέρον.

To άρθρο Η κηδεία της Νταϊάνα – Η ημέρα που ο Γουίλιαμ και ο Χάρι έκαναν τα πιο δύσκολα βήματα της ζωής τους δημοσιεύτηκε στο NewsIT .