Eurogroup για κόστος ενέργειας: Άνοιξε η συζήτηση για μέτρα ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων – Τι δείχνει η εμπειρία από την «εργαλειοθήκη» του 2022
Άνοιξε και επίσημα η συζήτηση στις Βρυξέλλες για την παρέμβαση ενάντια στο σοκ στις αγορές ενέργειας που πυροδότησε η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, με την πραγματοποίηση του Eurogroup χθες (09.03.2026) υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, οριοθετώντας το πλαίσιο των ενδεχόμενων μέτρων ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η σύσκεψη των υπουργών Οικονομικών στο Eurogroup, η οποία προηγήθηκε της σημερινής συνάντησης του Ecofin, έθεσε τις βάσεις για την ανάληψη πρωτοβουλιών κατά της κρίσης, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να παραπέμπει στην εμπειρία του 2022 και του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς η «εργαλειοθήκη» μέτρων για την ενέργεια μπορεί να αξιοποιηθεί εκ νέου, έστω εν μέρει, αν το απαιτήσει η διάρκεια και η ένταση του πολέμου.
Άλλωστε, και σε εθνικό πεδίο καταγράφεται κινητικότητα καθώς χθες πραγματοποιήθηκε προπαρασκευαστική σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη με τη συμμετοχή συναρμόδιων υπουργών, με αντικείμενο την προετοιμασία για τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο πόλεμος στο Ιράν στην οικονομία.
Τι συζητήθηκε στο Eurogroup
Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε πως αν και το 2025 έκλεισε με θετικό πρόσημο για την ευρωπαϊκή οικονομία, το πλαίσιο πλέον έχει αλλάξει πλήρως, καθώς η γεωπολιτική ένταση προκαλεί αναταραχή στις αγορές και επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας ευρύτερης ενεργειακής αναστάτωσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη εμφανίζει ανθεκτικότητα, ωστόσο οφείλει να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο μιας πιο εκτεταμένης περιόδου αστάθειας. Η ενέργεια βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, με την εμπειρία της Ουκρανίας να λειτουργεί ως υπενθύμιση του βαθμού έκθεσης της Ευρώπης σε εξωτερικά σοκ. Σε αυτό το περιβάλλον, υπογράμμισε την ανάγκη να παραμείνουν οι ευρωπαϊκές χώρες συντονισμένες ως προς τα εργαλεία και τα μέτρα που μπορεί να απαιτηθούν για τη στήριξη πολιτών και νοικοκυριών.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη συζήτηση που ξεπερνά τις άμεσες παρεμβάσεις. Όπως είπε, πέρα από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, η Ευρώπη χρειάζεται πιο καθαρό σχεδιασμό για τα δίκτυα ενέργειας, με μακρόπνοο όραμα, σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και μεγαλύτερη έμφαση στις υποδομές. Στην ίδια κατεύθυνση, έθεσε ως προτεραιότητα την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς ενέργειας και την προώθηση επενδύσεων που θα αυξήσουν την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος.
Το βασικό μήνυμα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργεί διαρκώς υπό καθεστώς διαχείρισης κρίσεων. Αντίθετα, χρειάζεται σταθερότητα, ισχυρότερη οικονομική βάση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε κάθε νέα διεθνή αναταραχή.
Από την πλευρά, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία, Βάλντις Ντομπρόσβσκις, ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να είναι φειδωλή στην επιλογή των παρεμβάσεων όταν πρόκειται για τη διασφάλιση της ασφάλειας των προμηθειών.
Ποιες οι προθέσεις των Βρυξελλών και τι δείχνει η ιστορική εμπειρία
Οι παρεμβάσεις των Ευρωπαίων αξιωματούχων, αν και δεν συγκεκριμενοποίησαν μέτρα, έδειξαν την κατεύθυνση που θα λάβει η πολιτική των Βρυξελλών ενόψει μιας νέας ενεργειακής κρίσης, αξιοποιώντας την εμπειρία της «εργαλειοθήκης» που μπήκε σε λειτουργία στη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία.
Πιο αναλυτικά, από την ευρωπαϊκή «εργαλειοθήκη» του 2022 συγκεκριμένα είδη παρεμβάσεων θα μπορούσαν να επανέλθουν και σήμερα, αν η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτήσει διάρκεια και περάσει πιο έντονα στις τιμές ή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Το πρώτο επίπεδο είναι οι παρεμβάσεις ανακούφισης στην τελική κατανάλωση, δηλαδή προσωρινή στήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά, ευκολίες πληρωμής λογαριασμών, αποφυγή διακοπών ρεύματος και στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις ή κρατική στήριξη για επιχειρήσεις, πάντα μέσα στα όρια των ευρωπαϊκών κανόνων. Αυτά ήταν από τα βασικά εργαλεία που είχε αναγνωρίσει ήδη η Κομισιόν από το 2021 και παραμένουν το πιο άμεσο και πολιτικά πιο εύχρηστο πεδίο αντίδρασης όταν το πρόβλημα είναι κυρίως η επιβάρυνση των λογαριασμών.
Το δεύτερο επίπεδο αφορά την ίδια τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας. Στην κορύφωση της κρίσης του 2022 η ΕΕ είχε προχωρήσει σε έκτακτα μέτρα για μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως στις ώρες αιχμής, αλλά και σε μηχανισμούς συλλογής και αναδιανομής των υπερεσόδων από παραγωγούς με χαμηλότερο κόστος παραγωγής, ενώ είχε επιβάλει και προσωρινή εισφορά αλληλεγγύης στα υπερκέρδη ορυκτών καυσίμων.
Το τρίτο πεδίο είναι η ασφάλεια προμηθειών. Εκεί ανήκουν τα μέτρα για αποθήκευση φυσικού αερίου, καλύτερο συντονισμό μεταξύ κρατών και κοινή διαχείριση κινδύνων. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι οι κανόνες για την πλήρωση των αποθηκών αερίου όχι μόνο εφαρμόστηκαν το 2022, αλλά παρατάθηκαν και ισχύουν πλέον έως το τέλος του 2027. Αυτό σημαίνει ότι, αν το νέο σοκ αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, η Ευρώπη έχει ήδη έτοιμη μια βασική γραμμή άμυνας στο σκέλος της προετοιμασίας για τον χειμώνα και της διαθεσιμότητας αποθεμάτων.
Τέλος, υπάρχει και μια πιο στρατηγική πλευρά, καθώς η Κομισιόν και το Συμβούλιο είχαν ήδη από το 2022 συνδέσει την αντιμετώπιση της κρίσης με επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών, εξοικονόμηση ενέργειας, επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και διαφοροποίηση προμηθειών.
To άρθρο Eurogroup για κόστος ενέργειας: Άνοιξε η συζήτηση για μέτρα ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων – Τι δείχνει η εμπειρία από την «εργαλειοθήκη» του 2022 δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
