Wall Street Journal: Η Ελλάδα από το χείλος της χρεοκοπίας έγινε παράδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας για την Ευρώπη

Ως παράδειγμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζει την Ελλάδα η αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal, σε εκτενές δημοσίευμά της για την πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά τη δεκαετή κρίση χρέους.

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal η χώρα που πριν από περίπου 16 χρόνια βρέθηκε αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο χρεοκοπίας και γνώρισε μία από τις βαθύτερες οικονομικές κρίσεις χρέους στην ιστορία των ανεπτυγμένων οικονομιών, έχει καταφέρει πλέον να περιορίσει τα δημοσιονομικά της ελλείμματα, να καταγράφει πλεονάσματα και να αποπληρώνει πρόωρα μέρος των δανειακών της υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με την ανάλυση της αμερικανικής εφημερίδας, η ελληνική εμπειρία αποτελεί ένα σημαντικό μάθημα για την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενο δημόσιο χρέος, δημογραφική γήρανση και ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στις κρατικές δαπάνες.

Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «What Greece Learned From Going Broke -and Others in Europe Still Haven’t», δηλαδή «Τι έμαθε η Ελλάδα από τη χρεοκοπία της και τι δεν έχει μάθει ακόμη η υπόλοιπη Ευρώπη»,

Ενώ ο υπότιτλός του χαρακτηρίζει την Ελλάδα ως την πλέον δημοσιονομικά υπεύθυνη χώρα της Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι κανείς δεν θα περίμενε κάτι τέτοιο πριν από μερικά χρόνια.

Η Wall Street Journal ξεκινά την ανάλυσή της κάνοντας αναφορά στις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Παρίσι, στο Μιλάνο και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου οι κοινωνικές αντιδράσεις για την ακρίβεια και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών συνοδεύτηκαν από επεισόδια, συγκρούσεις με την αστυνομία και καταστροφές.

Από τις εικόνες της κρίσης στην Αθήνα στις σημερινές κοινωνικές αντιδράσεις της Ευρώπης

Οι εικόνες αυτές, σύμφωνα με την εφημερίδα, παραπέμπουν στις μεγάλες κινητοποιήσεις που συγκλόνισαν την Αθήνα το 2010, όταν χιλιάδες πολίτες διαμαρτύρονταν για τα μέτρα λιτότητας, τις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις και την αύξηση της φορολογίας.

Ήταν η περίοδος κατά την οποία η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους και αναγκάστηκε να εφαρμόσει διαδοχικά προγράμματα οικονομικής προσαρμογής, προκειμένου να αποφύγει την ανεξέλεγκτη χρεοκοπία και να περιοριστεί ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Η οικονομική κατάρρευση που ακολούθησε είχε τεράστιο αντίκτυπο στη χώρα, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται περίπου κατά ένα τέταρτο και την ανεργία να εκτοξεύεται. Η εφημερίδα χαρακτηρίζει την ύφεση ως μία από τις βαθύτερες που έχουν καταγραφεί σε ανεπτυγμένη οικονομία σε περίοδο ειρήνης μετά τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η ελληνική κρίση επηρέασε ευρύτερα το πολιτικό σκηνικό της Ευρώπης, ενισχύοντας την αμφισβήτηση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του κλίματος που οδήγησε τελικά στο Brexit.

Η δημοσιονομική αλλαγή που έφερε η κρίση

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης είναι ότι η κρίση χρέους άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαχειρίζεται τα δημόσια οικονομικά της.

Πριν από το 2010, η χώρα στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στον εξωτερικό δανεισμό για να καλύπτει τις κρατικές δαπάνες, ενώ τα υψηλά ελλείμματα, η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και οι αυξανόμενες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις επιβάρυναν τη δημοσιονομική της κατάσταση.

Η εφαρμογή των μνημονίων συνοδεύτηκε από δραστικές περικοπές, μειώσεις μισθών και συντάξεων, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και εκτεταμένες αλλαγές στη φορολογική πολιτική.Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος υπήρξε ιδιαίτερα βαρύ.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η εμπειρία αυτή οδήγησε σε μια διαφορετική αντίληψη για τα όρια των κρατικών δαπανών και τη σημασία της δημοσιονομικής ισορροπίας.

Σήμερα, η Ελλάδα καταγράφει δημοσιονομικά πλεονάσματα, με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας, έχει βελτιώσει τους μηχανισμούς είσπραξης φόρων και εμφανίζει μεγαλύτερη συγκράτηση στις δημόσιες δαπάνες.

Την ίδια στιγμή, η αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού και η δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης δανειακών υποχρεώσεων προς τους πιστωτές αποτελούν σημαντικές αλλαγές σε σχέση με την περίοδο της κρίσης.

Η δημοσιονομική πειθαρχία έγινε ευρύτερα αποδεκτή

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη μεταβολή της πολιτικής κουλτούρας στην Ελλάδα. Όπως επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα, η ανάγκη για δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν αποτελεί πλέον αποκλειστική θέση ενός πολιτικού χώρου, αλλά έχει αποκτήσει ευρύτερη αποδοχή στο ελληνικό πολιτικό σύστημα.

Τα χρόνια των μνημονίων και η εμπειρία των μεγάλων περικοπών διαμόρφωσαν μια διαφορετική αντίληψη τόσο στους πολιτικούς όσο και στους πολίτες σχετικά με τις συνέπειες των ανεξέλεγκτων κρατικών δαπανών.

Οι ψηφοφόροι εμφανίζονται πλέον πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε υποσχέσεις για παροχές που δεν συνοδεύονται από σαφή τρόπο χρηματοδότησης, ενώ οι κυβερνήσεις γνωρίζουν ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα της οικονομίας.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δυσκολεύονται να προωθήσουν αλλαγές στα συνταξιοδοτικά συστήματα, στη φορολογία και στις δημόσιες υπηρεσίες, εξαιτίας των έντονων κοινωνικών αντιδράσεων.

Οι πληγές της κρίσης παραμένουν στην ελληνική οικονομία

Παρά τη θετική αξιολόγηση της δημοσιονομικής πορείας, η Wall Street Journal επισημαίνει ότι η ανάκαμψη της Ελλάδας δεν έχει εξαλείψει τις συνέπειες της πολυετούς κρίσης. Το ελληνικό ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 20% χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ οι μισθοί παραμένουν σχετικά χαμηλοί και το βιοτικό επίπεδο δεν έχει ανακτήσει πλήρως τις απώλειες της προηγούμενης δεκαετίας.

Η Ελλάδα εξακολουθεί, επίσης, να συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με χαμηλότερα εισοδήματα.

Έτσι, όπως προκύπτει από την ανάλυση, υπάρχει μια σημαντική αντίφαση: από τη μία πλευρά, η χώρα έχει καταφέρει να αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη δημοσιονομική της αξιοπιστία και, από την άλλη, μεγάλο μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να βιώνει τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης.

Η δημοσιονομική σταθερότητα, επομένως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Για να υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου, απαιτούνται ισχυρότεροι ρυθμοί ανάπτυξης, αύξηση της παραγωγικότητας και βελτίωση των εισοδημάτων.Το ελληνικό παράδειγμα και οι δημοσιονομικές προκλήσεις της Ευρώπης

Η ελληνική εμπειρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς οι δημοσιονομικές πιέσεις αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα χρόνια. Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις ανάγκες χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών συστημάτων και των υπηρεσιών υγείας, ενώ τα ήδη υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους περιορίζουν τα περιθώρια για νέες κρατικές δαπάνες.

Την ίδια στιγμή, οι κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι σε περικοπές παροχών και αλλαγές στα ασφαλιστικά συστήματα δυσκολεύουν τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το βασικό δίδαγμα από την ελληνική κρίση είναι ότι οι κυβερνήσεις δεν πρέπει να αναβάλλουν την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ανισορροπιών μέχρι τη στιγμή που θα αναγκαστούν να λάβουν επώδυνες αποφάσεις υπό την πίεση μιας κρίσης.

Παράλληλα, η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα που ενισχύουν την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα. Χωρίς αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, η συγκράτηση των κρατικών δαπανών δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι μακροπρόθεσμες προκλήσεις.

Το τελικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η Ελλάδα χρειάστηκε να περάσει μέσα από μια εξαιρετικά επώδυνη οικονομική δοκιμασία για να αλλάξει τη δημοσιονομική της πορεία. Το ερώτημα που τίθεται πλέον για την υπόλοιπη Ευρώπη είναι εάν μπορεί να αξιοποιήσει τα διδάγματα της ελληνικής κρίσης και να προχωρήσει στις απαραίτητες αλλαγές, χωρίς να χρειαστεί να βιώσει μια αντίστοιχου μεγέθους οικονομική κατάρρευση.

To άρθρο Wall Street Journal: Η Ελλάδα από το χείλος της χρεοκοπίας έγινε παράδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας για την Ευρώπη δημοσιεύτηκε στο NewsIT .