Καύσωνας στην εγκυμοσύνη: 25% αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών, προειδοποιούν οι γιατροί

Νέα έρευνα του Wellcome Trust καταγράφει ότι το 73% των επαγγελματιών υγείας, δηλαδή σχεδόν τρεις στους τέσσερις, έχει διαπιστώσει αύξηση ιατρικών επιπλοκών στις εγκύους εξαιτίας της ακραίας ζέστης. Αντίστοιχα, το 76% αναφέρει επιπλοκές που αφορούν την υγεία του εμβρύου ή του νεογνού.

Η έκθεση των εγκύων σε υψηλές θερμοκρασίες έχει συνδεθεί από μελέτες με συχνότερους πρόωρους τοκετούς, χαμηλό βάρος γέννησης, θνησιγένεια, αλλά και άλλα προβλήματα υγείας για τη μητέρα.

Μιλώντας στην The Independent, η πρόεδρος του Wellcome και πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Julia Gillard, δήλωσε: «Τα στοιχεία είναι απολύτως σαφή: κατά την εγκυμοσύνη και σε συνθήκες ακραίας ζέστης, έχουμε περισσότερα πρόωρα μωρά, περισσότερες θνησιγένειες και πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών για τη μητέρα». Και πρόσθεσε: «Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας αναφέρουν ότι δεν διαθέτουν τα εργαλεία και την εκπαίδευση που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν όλα αυτά».

Η ακραία ζέστη και η φροντίδα μητέρας και νεογνού

Τα δεδομένα δημοσιοποιούνται αφού το βόρειο ημισφαίριο κατέγραψε το θερμότερο καλοκαίρι στην ιστορία του το 2026, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ο φετινός Αύγουστος ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί. Γιατροί και αναλυτές επισημαίνουν πως οι ενέργειες για τις αρνητικές συνέπειες της ανόδου της θερμοκρασίας στη φροντίδα μητέρας και νεογνού δεν επαρκούν και καλούν τις προσεχείς κλιματικές διασκέψεις στα Φίτζι και την Τουρκία να θέσουν το θέμα άμεσα στην ατζέντα τους.

Η Gillard ανέφερε: «Μαίες και γιατροί από χώρες σε πέντε ηπείρους μας λένε ότι η ακραία ζέστη επηρεάζει την υγεία των εγκύων και των νεογέννητων μωρών». Στη συνέχεια τόνισε: «Καμία γυναίκα δεν θα έπρεπε να φοβάται ότι η ακραία ζέστη θα βλάψει το μωρό που κυοφορεί».

Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η έκθεση σε καύσωνες κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με 25% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν μαιευτικές επιπλοκές. Ενδεικτικά, μια αύξηση κατά 1°C στην έκθεση στη ζέστη ενδέχεται να ανεβάσει κατά περίπου 5% την πιθανότητα πρόωρου τοκετού.

Στην έρευνα συμμετείχαν 1.000 επαγγελματίες υγείας από την Αυστραλία, τη Βραζιλία, την Ινδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Ζιμπάμπουε. Τα συμπεράσματα δόθηκαν στη δημοσιότητα την ώρα που εκατοντάδες αντιπρόσωποι έφταναν στο Νάντι, στο νησί Βίτι Λέβου των Φίτζι, για προπαρασκευαστική σύνοδο ενόψει της COP31 και πριν από την κύρια διάσκεψη για το κλίμα στην Τουρκία τον επόμενο μήνα.

Η κλιματική σύνοδος στα Φίτζι και οι επιπτώσεις

Η συνάντηση στα Φίτζι επιδιώκει να περάσουν οι κλιματικές δεσμεύσεις των προηγούμενων χρόνων σε απτές ενέργειες. Η χώρα, όπως και άλλα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, βιώνει μερικές από τις πιο βαριές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής — από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την καταστροφή θαλάσσιων οικοσυστημάτων έως πλημμύρες και καταστροφικές καταιγίδες — παρότι η συμβολή της στην υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ελάχιστη.

Τον Σεπτέμβριο, ο Οργανισμός Περιβάλλοντος του ΟΗΕ γνωστοποίησε επίσης ότι ο πλανήτης αναμένεται να ξεπεράσει το όριο του 1,5°C για την υπερθέρμανση, όριο που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) περιγράφει την κλιματική αλλαγή ως τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια δημόσια υγεία. Παράλληλα, εκτιμάται πως θα ευθύνεται για επιπλέον 250.000 θανάτους ετησίως, λόγω υποσιτισμού, ελονοσίας, διάρροιας και θερμικού στρες.

Οργανώσεις για το κλίμα ζητούν, ωστόσο, η υγεία της μητέρας και του νεογνού να ενταχθεί στα υφιστάμενα και μελλοντικά σχέδια αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε όλο τον κόσμο. Στο αίτημα περιλαμβάνεται και η επίδραση της αύξησης της θερμοκρασίας και της ακραίας ζέστης σε αυτές τις ομάδες.

Η έκκληση για δράση υπέρ εγκύων και νεογνών

Η Gillard πρόσθεσε: «Καθώς ο πλανήτης συνεχίζει να θερμαίνεται εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, όλο και περισσότερες μητέρες και μωρά θα τίθενται σε κίνδυνο». Υπογράμμισε ακόμη: «Η ακραία ζέστη είναι ένας αόρατος δολοφόνος, όμως οι έγκυες γυναίκες δεν πρέπει να παραμένουν αόρατες. Οι ηγέτες διαθέτουν πλέον τα στοιχεία και τις λύσεις που χρειάζονται — τώρα πρέπει να δράσουν».

Η μελέτη που απευθύνθηκε στους επαγγελματίες υγείας ανέδειξε πόσο συχνά η ζέστη επηρεάζει τις εγκύους.

Σχεδόν το σύνολο των συμμετεχόντων απάντησε ότι είχε περιθάλψει έγκυο γυναίκα (99%) ή νεογέννητο μωρό (98%), το οποίο θεωρούσε πως είχε επηρεαστεί από την ακραία ζέστη.

Περίπου τέσσερις στους πέντε, δηλαδή το 81%, εκτιμούν ότι χωρίς περισσότερη δράση η κατάσταση για τις εγκύους και τα νεογέννητα θα χειροτερεύσει. Την ίδια στιγμή, το 82% ζητά από όσους χαράσσουν πολιτική να αναλάβουν περισσότερες πρωτοβουλίες για το πρόβλημα.

Οι έγκυες που εκτίθενται σε καύσωνα μπορεί να αντιμετωπίσουν συνέπειες που επηρεάζουν και το νεογέννητο. Περισσότεροι από ένας στους τρεις επαγγελματίες υγείας δήλωσαν ότι έχουν καταγράψει χαμηλό βάρος γέννησης ή περιορισμένη ανάπτυξη (34%), αφυδάτωση ή παθήσεις που συνδέονται με τη ζέστη (36%), αλλά και προβλήματα στη σίτιση, την αναπνοή και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος (36%).

Η ακραία ζέστη δεν προκαλεί μόνο άμεσες σωματικές επιπλοκές, αλλά επηρεάζει και την πρόσβαση στη φροντίδα. Το 27% των επαγγελματιών υγείας, δηλαδή ένας στους τέσσερις, ανέφερε πως η αύξηση της θερμοκρασίας δυσκολεύει τις εγκύους να μεταβούν στις υπηρεσίες υγείας ή να εξασφαλίσουν την αναγκαία ιατρική περίθαλψη.

Το Wellcome υποστηρίζει ότι χρειάζεται χρηματοδότηση για δράσεις που θα θωρακίσουν τις εγκύους και τα νεογέννητα απέναντι στις συνθήκες ακραίας ζέστης. Παράλληλα, ζητά από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εκδώσει κλινικές οδηγίες, προκειμένου τα συστήματα υγείας διεθνώς να είναι πιο κατάλληλα προετοιμασμένα.

Η προπαρασκευαστική σύνοδος στα Φίτζι έχει προγραμματιστεί για το διάστημα 5 έως 8 Οκτωβρίου. Θα προηγηθεί της κύριας COP31, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από 9 έως 20 Νοεμβρίου.

Πηγή: The Independent