Κόκκινα δάνεια: Τι αλλάζει από τον Σεπτέμβριο
Ο Σεπτέμβριος φέρνει μια σημαντική αλλαγή για χιλιάδες δανειολήπτες, με βασικό ορόσημο την 21η Σεπτεμβρίου, όταν ενεργοποιείται το νέο πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Την ίδια στιγμή, ήδη βρίσκονται σε ισχύ παρεμβάσεις που αφορούν τον εξωδικαστικό, τις υποχρεώσεις τραπεζών και servicers πριν από πλειστηριασμούς, αλλά και τις ενεργές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη.
Το κρίσιμο, πάντως, είναι ότι δεν πρόκειται για μια γενική επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Η νέα διαδικασία συνδέει τη διάσωση της κύριας κατοικίας με συνολική ρύθμιση των χρεών και, όπου απαιτείται, με αξιοποίηση ή ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Από 21 Σεπτεμβρίου το νέο πλαίσιο για την κύρια κατοικία
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η σχετική πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί στις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών με αυτοματοποιημένη διαδικασία, με στόχο να μπορεί ο δανειολήπτης να διατηρήσει την κύρια κατοικία του και να αποπληρώσει σταδιακά την οφειλή του.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει διευκρινίσει ότι η προστασία της κύριας κατοικίας θα εντάσσεται σε μια συνολική διευθέτηση των χρεών, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και ρευστοποίηση λοιπών περιουσιακών στοιχείων, ώστε να διασωθεί η κύρια κατοικία.
Τι ισχύει ήδη στον εξωδικαστικό
Μία ακόμη αλλαγή που έχει ήδη ενεργοποιηθεί είναι η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλής για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Από τις 26 Ιουλίου 2026 μπορούν να υποβάλλουν αίτηση και οφειλέτες με συνολικά χρέη από 5.000 ευρώ, αντί των 10.000 ευρώ που ίσχυαν προηγουμένως.
Παράλληλα, για παλαιότερες οφειλές προς το Δημόσιο προβλέπεται δυνατότητα εξόφλησης έως 72 δόσεις, ενώ μέσω του εξωδικαστικού οι οφειλές προς το Δημόσιο μπορούν να ρυθμιστούν έως και σε 240 δόσεις.
Τράπεζες και servicers πριν από τον πλειστηριασμό
Ιδιαίτερη σημασία για τους δανειολήπτες έχει και η υποχρέωση των πιστωτών να προτείνουν ρύθμιση.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, οι πιστωτές υποχρεούνται ήδη να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης στις κατηγορίες οφειλετών που καλύπτονται από το ισχύον πλαίσιο.
Επιπλέον, οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού.
Αυτό δεν σημαίνει αυτόματη ακύρωση του πλειστηριασμού, αλλά δημιουργεί ένα επιπλέον στάδιο στο οποίο μπορεί να επιδιωχθεί ρύθμιση πριν προχωρήσει η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τι αλλάζει για όσους είναι στον νόμο Κατσέλη
Νέα δεδομένα υπάρχουν και για δανειολήπτες που έχουν ενεργές και εξυπηρετούμενες ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη.
Μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ο τόκος υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι πάνω στο σύνολο του ρυθμισμένου κεφαλαίου.
Το Υπουργείο Οικονομικών αναφέρει ότι η ευνοϊκή αυτή τοκοφορία έχει πλέον θεσμοθετηθεί για όλους τους δανειολήπτες που τηρούν ενεργή ρύθμιση, ενώ προβλέφθηκε και αναδρομική εφαρμογή, με τα επιπλέον ποσά που έχουν καταβληθεί να συμψηφίζονται με το υπόλοιπο της οφειλής.
Στα 72,34 δισ. ευρώ τα κόκκινα δάνεια
Παρά τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τα τελευταία χρόνια, το απόθεμα παραμένει υψηλό.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε στις 30 Αυγούστου το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα κόκκινα δάνεια που βρίσκονται σε τράπεζες και servicers ανέρχονται σήμερα σε 72,34 δισ. ευρώ, έναντι 99,7 δισ. ευρώ το 2018.
Ο Σεπτέμβριος, συνεπώς, δεν φέρνει μια ενιαία αλλαγή από την 1η του μήνα. Η ουσιαστική νέα ημερομηνία είναι η 21η Σεπτεμβρίου, όταν ενεργοποιείται το νέο εργαλείο για την κύρια κατοικία, σε ένα πλαίσιο στο οποίο ήδη εφαρμόζονται νέες ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό, τις οφειλές και τις διαδικασίες πριν από τους πλειστηριασμούς.
