Μουντιάλ 2026: Μια ποδοσφαιρική «μηχανή» 80 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Την πιο διευρυμένη και εμπορικά φιλόδοξη διοργάνωση στην ιστορία του ποδοσφαίρου, αποτελεί το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA για το 2026, το οποίο συνδιοργανώνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό, και ξεκινά στις 11 Ιουνίου στο ιστορικό στάδιο Αζτέκα του Μεξικού.

Με την εισαγωγή ενός νέου μοντέλου 48 ομάδων, αντί των παραδοσιακών 32, το Μουντιάλ επεκτείνει τη διάρκειά του σε περίπου έξι εβδομάδες, αυξάνοντας κατακόρυφα τον αριθμό των αγώνων από 64 σε 104. Η νέα δομή περιλαμβάνει 12 ομίλους των τεσσάρων ομάδων και εισάγει για πρώτη φορά τη φάση των «32». Η αλλαγή αυτή προσφέρει ιστορικές ευκαιρίες πρόκρισης σε αναπτυσσόμενα ποδοσφαιρικά έθνη, ιδίως από την Αφρική και την Ασία, ενώ παράλληλα εκτοξεύει την τηλεοπτική και εμπορική αξία κάθε αναμέτρησης

Σύμφωνα με μελέτη της FIFA και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ο τζίρος της διοργάνωσης αναμένεται να αγγίξει το αστρονομικό ποσό των 80,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η άμεση συνεισφορά του στο παγκόσμιο ΑΕΠ εκτιμάται πως θα κινηθεί στα 40,9 δισεκατομμύρια δολάρια.

Παρά τα εντυπωσιακά αυτά νούμερα, ανεξάρτητοι οικονομολόγοι εκφράζουν επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι το πραγματικό οικονομικό όφελος, ειδικά για τις ΗΠΑ, ενδέχεται να είναι πολύ μικρότερο από το διαφημιζόμενο, εξαιτίας του διαρκώς αυξανόμενου κόστους φιλοξενίας και των χιλιάδων αδιάθετων εισιτηρίων λίγες ημέρες πριν την έναρξη των αγώνων.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επωφεληθούν περισσότερο, καθώς θα φιλοξενήσουν τη μερίδα του λέοντος με 78 αγώνες, ενώ ο Καναδάς και το Μεξικό θα αναλάβουν από 13 παιχνίδια.  Περίπου 6,5 εκατομμύρια τουρίστες αναμένεται να ταξιδέψουν στις 16 διοργανώτριες πόλεις, δαπανώντας γύρω στα 14 δισεκατομμύρια δολάρια σε διαμονή, εστίαση και μεταφορές.

Σε επίπεδο απασχόλησης, η προετοιμασία και η λειτουργία του Μουντιάλ δημιούργησαν 824.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης παγκοσμίως (185.000 εκ των οποίων στις ΗΠΑ), ενώ τα τρία κράτη υπολογίζουν να εισπράξουν περίπου 9,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετα φορολογικά έσοδα.

Τα έσοδα της FIFA για τον κύκλο 2023–2026 αναμένεται να φτάσουν τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια. Το συνολικό ποσό των χρηματικών επάθλων αυξήθηκε κατά 50% σε σχέση με το 2022, αγγίζοντας τα 655 εκατομμύρια δολάρια. Κάθε συμμετέχουσα ομοσπονδία έχει εγγυημένα έσοδα τουλάχιστον 10,5 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο παγκόσμιος πρωταθλητής θα εισπράξει το ποσό-ρεκόρ των 50 εκατομμυρίων δολαρίων, ο φιναλίστ 33 εκατομμύρια, ενώ κλιμακωτά ποσά διανέμονται μέχρι και τις ομάδες που θα αποκλειστούν στη φάση των ομίλων (9 εκατομμύρια δολάρια). Παράλληλα, η FIFA αύξησε κατά 70% τον προϋπολογισμό του Προγράμματος Παροχών προς τους Συλλόγους στα 355 εκατομμύρια δολάρια, προκειμένου να αποζημιώσει τις ομάδες που παραχωρούν τους παίκτες τους. Αν και τη μερίδα του λέοντος αποσπούν ευρωπαϊκοί κολοσσοί όπως η Ρεάλ Μαδρίτης και η Μάντσεστερ Σίτι, το πρόγραμμα προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα και σε συλλόγους από αναπτυσσόμενα πρωταθλήματα.

Η τιμολόγηση των εισιτηρίων έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς η χρήση μοντέλων δυναμικής τιμολόγησης εκτόξευσε το κόστος στα ύψη. Τα φθηνότερα εισιτήρια για τη φάση των ομίλων ξεκινούν από τα 700 δολάρια, ενώ τα εισιτήρια πρώτης κατηγορίας για τον τελικό ξεπερνούν τα 10.000 δολάρια στις επίσημες πλατφόρμες. Αντίστοιχα, οι τιμές των ξενοδοχείων στις διοργανώτριες πόλεις κατέγραψαν μέση αύξηση 90%, με τη μέση τιμή διανυκτέρευσης να ανεβαίνει από τα 227 στα 480 δολάρια, καθιστώντας το Μουντιάλ του 2026 μια από τις πιο ακριβές εμπειρίες για τους φιλάθλους.

Στον αντίποδα, τα τηλεοπτικά δικαιώματα και οι χορηγίες αποτελούν τη βασική πηγή εσόδων της FIFA. Η ομοσπονδία προσδοκά να εισπράξει 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια αποκλειστικά από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και επιπλέον 2,8 δισεκατομμύρια από παγκόσμιους χορηγούς.