Νέες συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις για γονείς θυμάτων και εργαζόμενους συνταξιούχους – Ποιοι ωφελούνται με παραδείγματα

Δύο στοχευμένες αλλαγές στο συνταξιοδοτικό καθεστώς συγκεκριμένων ομάδων πολιτών περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο την επέκταση της προστασίας οικογενειών που έχασαν δικούς τους ανθρώπους κατά την άσκηση δημόσιων καθηκόντων και την άρση ειδικών περιορισμών για ορισμένες κατηγορίες εργαζόμενων συνταξιούχων.

Η πρώτη αλλαγή συνταξιοδοτικού καθεστώτος αφορά τους γονείς δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών που έχασαν τη ζωή τους κάτω από ιδιαίτερα σοβαρές συνθήκες.

Η δεύτερη καταργεί συγκεκριμένες συνταξιοδοτικές μειώσεις που συνδέονται με την απασχόληση ή την αυτοαπασχόληση, αλλά μόνο για τα πρόσωπα που υπάγονται στο ειδικό πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης.

Πρόκειται, επομένως, για παρεμβάσεις που δεν αφορούν το σύνολο των συνταξιούχων, αλλά συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.

Σύνταξη αντί αποζημίωσης για γονείς θυμάτων

Με την πρώτη ρύθμιση διευρύνονται οι περιπτώσεις στις οποίες οι γονείς θανόντος δημοσίου υπαλλήλου ή στρατιωτικού μπορούν να επιλέξουν μηνιαία σύνταξη αντί εφάπαξ οικονομικού βοηθήματος.

Η δυνατότητα αυτή προβλεπόταν ήδη, υπό προϋποθέσεις, για περιπτώσεις θανάτου κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας που συνεπαγόταν αυξημένο κίνδυνο.

Πλέον, επεκτείνεται και σε περιπτώσεις θανάτου από τρομοκρατική πράξη ή από έγκλημα βίας που διαπράχθηκε σε βάρος του υπαλλήλου ή του στρατιωτικού εξαιτίας της ιδιότητάς του.

Η επέκταση καλύπτει συμβάντα που πραγματοποιήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά.

Για να εφαρμοστεί η διάταξη, πρέπει να συντρέχουν οι ειδικές προϋποθέσεις που προβλέπονται για τον θανόντα και την οικογενειακή του κατάσταση.

Ειδικότερα, αφορά γονείς άγαμου, χήρου ή διαζευγμένου χωρίς τέκνα δημοσίου υπαλλήλου ή στρατιωτικού, ο οποίος είχε διοριστεί ή καταταγεί για πρώτη φορά μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 και δεν είχε ασφαλιστεί σε φορέα κύριας ασφάλισης έως το τέλος του 1992.

Πόση σύνταξη θα δικαιούνται οι γονείς

Οι γονείς που πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν να επιλέξουν μηνιαία σύνταξη αντί του εφάπαξ βοηθήματος.

Το συνολικό ποσό της σύνταξης αντιστοιχεί στο 50% της σύνταξης που θα υπολογιζόταν για τον θανόντα σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις.

Η σύνταξη κατανέμεται ισόποσα στους δύο γονείς.

• Παράδειγμα: Εάν η σύνταξη που αποτελεί τη βάση του υπολογισμού ανερχόταν σε 1.200 ευρώ, το συνολικό ποσό για τους γονείς θα ήταν 600 ευρώ τον μήνα.

• Εφόσον βρίσκονται και οι δύο στη ζωή, θα λάμβαναν από 300 ευρώ ο καθένας.

• Εάν αποβιώσει ο ένας γονέας, το μερίδιό του προστίθεται σε εκείνο του άλλου, με αποτέλεσμα ο επιζών να λαμβάνει ολόκληρο το προβλεπόμενο ποσό.

Η συγκεκριμένη σύνταξη καταβάλλεται ανεξάρτητα από το εάν ο δικαιούχος λαμβάνει άλλη σύνταξη ή μισθό.

Τι γίνεται εάν οι γονείς επιλέξουν διαφορετικά

Η νομοθετική πρόβλεψη καλύπτει και την περίπτωση στην οποία οι δύο γονείς δεν συμφωνούν ως προς την επιλογή μεταξύ σύνταξης και εφάπαξ οικονομικού βοηθήματος.

Εάν ο ένας επιλέξει το εφάπαξ και ο άλλος τη σύνταξη, το οικονομικό βοήθημα περιορίζεται στο 50% του ποσού που προβλέπεται.

Αντίστοιχα, η σύνταξη περιορίζεται στο 25% της σύνταξης που θα υπολογιζόταν για τον θανόντα.

Η επιλογή γίνεται με υπεύθυνη δήλωση, η οποία είναι αμετάκλητη και κατατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Προβλέπεται επίσης ειδική αντιμετώπιση για περιπτώσεις στις οποίες το εφάπαξ βοήθημα έχει ήδη καταβληθεί.

Εάν οι γονείς επιλέξουν στη συνέχεια τη σύνταξη, το ποσό που είχαν εισπράξει θα επιστρέφεται μέσω παρακράτησης 20% από τη σύνταξη, μέχρι την εξόφληση της σχετικής οφειλής.

Εφόσον οι γονείς έχουν αποβιώσει, το εφάπαξ βοήθημα μπορεί να καταβληθεί ισομερώς στα αδέλφια του θανόντος, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας τους.

Τέλος στις ειδικές περικοπές συντάξεων λόγω εργασίας

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τις μειώσεις συντάξεων που συνδέονται με την ανάληψη εργασίας ή αυτοαπασχόλησης.

Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 καταργούνται συγκεκριμένες μειώσεις συντάξεων λόγω απασχόλησης ή αυτοαπασχόλησης για πέντε ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων του Δημοσίου. Στους ωφελούμενους περιλαμβάνονται, συγκεκριμένα:

• α) δικαιούχοι συντάξεων λόγω τρομοκρατικών ενεργειών, πολεμικών συντάξεων και συντάξεων αναπήρων οπλιτών,

• β) συνταξιούχοι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης,

• γ) λογοτέχνες και καλλιτέχνες που λαμβάνουν ειδική σύνταξη από το Δημόσιο,

• δ) δικαιούχοι προσωπικών συντάξεων, καθώς και

• ε) πρόσωπα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω ανικανότητας ή θανάτου που συνδέεται άμεσα με την υπηρεσία.

Η ρύθμιση καλύπτει επίσης δικαιούχους στους οποίους έχουν μεταβιβαστεί οι συγκεκριμένες συντάξεις. Δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται.

Επομένως, δεν πρόκειται για γενική κατάργηση όλων των επιβαρύνσεων που ισχύουν για κάθε εργαζόμενο συνταξιούχο.

Η διάταξη έχει συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής και στοχεύει στην άρση των μειώσεων που εξακολουθούσαν να προβλέπονται από τις παλαιότερες ειδικές συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις.

Από πότε ισχύουν οι αλλαγές

Οι δύο παρεμβάσεις έχουν διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής.

Για τις οικογένειες δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών που έχασαν τη ζωή τους λόγω τρομοκρατικής πράξης ή εγκλήματος βίας συνδεδεμένου με την ιδιότητά τους, η επέκταση καλύπτει συμβάντα από την 1η Ιανουαρίου 2023.

Για τις ειδικές περικοπές στις συντάξεις λόγω απασχόλησης ή αυτοαπασχόλησης, η ημερομηνία κατάργησης ορίζεται η 1η Σεπτεμβρίου 2026.

To άρθρο Νέες συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις για γονείς θυμάτων και εργαζόμενους συνταξιούχους – Ποιοι ωφελούνται με παραδείγματα δημοσιεύτηκε στο NewsIT .