Στο μικροσκόπιο ο εκσυγχρονισμός των σχολείων – Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά την προμήθεια διαδραστικών πινάκων ύψους 150 εκ. ευρώ

Μυστική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη τις τελευταίες εβδομάδες με αντικείμενο τις συνθήκες γύρω από τις οποίες εξελίχθηκαν δύο διαγωνισμοί του υπουργείου Παιδείας συνολικού ύψους 150 εκατ. ευρώ. Όπως αποκαλύπτει «Το Βήμα» με ρεπορτάζ του Βασίλη Λαμπρόπουλου, τα χρήματα αυτά προήλθαν από ευρωπαϊκά κονδύλια και αφορούσαν τις προμήθειες κυρίως 36.000 διαδραστικών πινάκων για τις σχολικές τάξεις και κατά δεύτερο λόγο 177.000 σετ ρομποτικής που έχουν δοθεί σε σχολεία. Μάλιστα στις 19 Μαΐου κλήθηκε να δώσει κατάθεση για την υπόθεση αυτή πρόσωπο-κλειδί που φέρεται να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες και τα παρασκήνια του σχετικού διαγωνισμού, καθώς και τις πληροφορίες που προέρχονται από στελέχη εταιρειών που συμμετείχαν στη σχετική διαδικασία. Η έρευνα ξεκίνησε από το γραφείο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας μετά από αναφορές που έγιναν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, χωρίς να υπάρξει διεξοδική διερεύνησή τους ως σήμερα. Δικαστικοί λειτουργοί που έχουν γνώση της υπόθεσης αναφέρονται σε μια σοβαρή υπόθεση που πρέπει να ερευνηθεί ενδελεχώς για πιθανές υπερκοστολογήσεις (σε σύγκριση με τιμές πώλησης στην αγορά), για διαδικασίες ανάθεσης, ενδεχόμενη συνεννόηση εταιρειών στους διαγωνισμούς, πολύ χαμηλές εκπτώσεις και πιθανή κακή χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Από την πλευρά τους, τα στελέχη του υπουργείου Παιδείας που χειρίστηκαν τα ζητήματα αυτά την περίοδο των επίμαχων προμηθειών αναφέρονται σε νόμιμες, διαφανείς διαδικασίες.

Τρία τμήματα, τρεις εταιρείες

Το πρώτο και κύριο τμήμα της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση χιλιάδων διαδραστικών συστημάτων μάθησης σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (γενικής και επαγγελματικής) σε όλη τη χώρα που περιλαμβάνουν διαδραστική οθόνη, ηλεκτρονικό υπολογιστή και ειδικό λογισμικό. Το συνολικό έργο χωρίστηκε σε τρία τμήματα με βάση τον αριθμό των σχολικών αιθουσών και τις γεωγραφικές περιφέρειες της χώρας έτσι ώστε να διασφαλιστεί η ταυτόχρονη και ομαλή εγκατάστασή τους. Τα τρία τμήματα είχαν σχεδόν πανομοιότυπο οικονομικό προϋπολογισμό (περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ το καθένα). Στις 24 Αυγούστου 2025 υπήρξε καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού από ιδιώτη, που φέρεται να είχε σχετική εσωτερική πληροφόρηση για το θέμα, ενώ αναζήτησε τα δεδομένα όλης της σχετικής διαδικασίας. Στη συγκεκριμένη αναφορά αναφερόταν ανάμεσα σε άλλα ότι και οι τρεις εταιρείες που συμμετείχαν στο σύνολο των εν λόγω διαγωνισμών αποφάσισαν να συμμετέχουν σε δύο συγκεκριμένα τμήματά του, ενώ σε άλλο τμήμα του διαγωνισμού υπήρξε μόνο μία προσφορά ή και καμία προσφορά.

Εκπτωση 0,01% έως 0,26%

Επιπλέον καταγγέλλεται ότι εκφράστηκε έμμεσα η βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρξει ανταγωνισμός σε κομμάτια του διαγωνισμού, με αποτέλεσμα να δοθούν μηδαμινές εκπτώσεις της τάξης των 4.000 ευρώ σε ένα έργο 40.000.000 ευρώ (δηλαδή έκπτωση 0,01% έως 0,26%). Επ’ αυτού, στην ίδια αναφορά τονίζεται ότι δεν μπορεί να εξηγηθεί η συμμετοχή σε διαγωνισμό αξίας 40 εκατομμυρίων ευρώ, με σημαντικά έξοδα προετοιμασίας των διαδικασιών του και έκδοσης εγγυητικών επιστολών, στον οποίο προσφερόταν σχεδόν μηδενική έκπτωση, κάτι που μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες να χαθεί ο διαγωνισμός λόγω της υψηλής τιμής. Η εξήγηση που δίνει στα παραπάνω ο καταγγέλλων είναι ότι είτε υπήρξε συνεννόηση ανάμεσα στους συμμετέχοντες στους διαγωνισμούς αυτούς είτε ο προμηθευτής έδωσε τόσο χαμηλά περιθώρια κέρδους ώστε η παραμικρή έκπτωση να είναι αδύνατη. Αντικείμενο της έρευνας είναι αν επρόκειτο τελικά για «φωτογραφικούς διαγωνισμούς», ενώ οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αναζητούν το γιατί δεν είδαν αυτές τις συμπτώσεις οι υπεύθυνοι του υπουργείου Παιδείας ώστε να ερευνήσουν «αν υπάρχει συμπαιγνία εις βάρος του δημόσιου συμφέροντος και των συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ενωσης». Ακόμη, ένα επιπρόσθετο ερώτημα είναι πώς δικαιολογείται στη διαβούλευση του διαγωνισμού να συμμετέχουν τόσο πολλές εταιρείες με ειδίκευση στους διαδραστικούς πίνακες και τελικά καμία από αυτές να μη συμμετέχει στον διαγωνισμό, ύψους μάλιστα 120 εκατ. ευρώ. Σε άλλες αναφορές προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για το ίδιο θέμα ζητείται να ελεγχθεί με ποιον τρόπο οι υπεύθυνοι του υπουργείου Παιδείας έκαναν έρευνα αγοράς, με ποιες εταιρείες επικοινώνησαν για τις οθόνες και το λογισμικό των διαδραστικών πινάκων και γιατί απέρριψαν άλλους υποψηφίους. Σημειώνεται ότι η εταιρεία που εμφανίζεται ως διανομέας του λογισμικού (ουγγρικής κατασκευής) των διαδραστικών πινάκων στη χώρα μας τα έτη 2023 και 2024 – έτη που ολοκληρώθηκε ο σχετικός διαγωνισμός – είχε πωλήσεις σχεδόν 28 εκατ. ευρώ και τα κέρδη της ήταν σχεδόν 4,5 εκατ. ευρώ. Πριν όμως από τον εν λόγω διαγωνισμό του υπουργείου Παιδείας οι πωλήσεις της συγκεκριμένης εταιρείας ήταν λιγότερες από 200.000 ευρώ και τα κέρδη της τάξεως των 100.000 ευρώ…

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που εξετάζει σειρά έργων τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανακαμψης, εστιάζεται και στον διαγωνισμό – επίσης του υπουργείου Παιδείας – για την προμήθεια εξοπλισμού ρομποτικής για την εκπαίδευση με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 30,1 εκατομμύρια ευρώ, ο οποίος χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο εξοπλισμός αυτός ήταν χωρισμένος σε κατηγορίες και προσαρμοσμένος ανά ηλικιακή ομάδα, καλύπτοντας παιδιά από 4 έως 15 ετών (Νηπιαγωγεία, Δημοτικά και Γυμνάσια) και περιλάμβαναν δομικά στοιχεία (π.χ. τουβλάκια, αισθητήρες, μοτέρ), σχετικό λογισμικό προγραμματισμού και υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό. Κι εκείνος ο διαγωνισμός χωρίστηκε σε τρία τμήματα και το κάθε τμήμα περιείχε ένα κομμάτι των σχολείων της χώρας. Και για αυτόν τον διαγωνισμό υπήρχε προγενέστερη αναφορά στην Επιτροπή Ανταγωνισμού από τις 2 Απριλίου 2023, στην οποία αναφερόταν επίσης ότι δόθηκαν μηδαμινές εκπτώσεις και ότι σε κάθε τμήμα του έργου εμφανίστηκε μόνο μία εταιρεία. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε αναφέρει σε έγγραφό της ότι οι εν λόγω αιτιάσεις δεν επαρκούν για να αναδειχθούν ύποπτες πρακτικές κι ότι θα υπάρξει έρευνα σε δεύτερη φάση «ανάλογα με τις προτεραιότητές της».

Στις αναφορές και στις καταθέσεις που φέρεται να έχει συγκεντρώσει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία προχωρεί στις σχετικές αξιολογήσεις, υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία από τιμή στην αγορά (στην Ελλάδα και διεθνώς) του εν λόγω εξοπλισμού. Συγκεκριμένα, για το κάθε κιτ ρομποτικής το Ελληνικό Δημόσιο πλήρωσε 133 ευρώ, ενώ προμηθεύτηκε συνολικά 30.000 τεμάχια. Στην έρευνα φέρεται να έχει επισυναφθεί email εταιρείας από την Κύπρο που προσέφερε 40 ευρώ το κομμάτι (χωρίς να υπολογίζεται σε αυτή την τιμή μια πλακέτα που κόστιζε επιπλέον 17 ευρώ). Δηλαδή για πώληση 100 «κιτ» στο εμπόριο η προσφερόμενη τιμή της κυπριακής εταιρείας ήταν περίπου 70-80 ευρώ. Σημειώνεται, τέλος, ότι πέρα από το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης υπάρχουν καταγγελίες από εκπαιδευτικούς ότι σε πολλά σχολεία τα σετ ρομποτικής έφτασαν, αλλά παρέμειναν κλειστά σε κούτες ή αποθήκες. Επιπλέον, σύμφωνα με ερωτήσεις βουλευτών του ΠαΣοΚ, τρία χρόνια μετά την προκήρυξη το υπουργείο δεν έχει δώσει σαφή στοιχεία για το ποιος φορέας ανέλαβε την επιμόρφωση των δασκάλων και των καθηγητών, πόσοι τελικά επιμορφώθηκαν και αν τα κιτ αυτά χρησιμοποιούνται ουσιαστικά στο μάθημα. Σημειώνεται ότι από την πλευρά του το υπουργείο Παιδείας (μέσω απαντήσεων στη Βουλή) είχε διαβεβαιώσει ότι ακολουθήθηκαν όλες οι νόμιμες διαδικασίες ελέγχου, ότι το έργο εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο και ότι οι προδιαγραφές των σετ που αγοράστηκαν ήταν εξειδικευμένες και δεν ταυτίζονται απλώς με τα φθηνότερα μοντέλα του εμπορίου.

kosmoslarissa.gr (απο το Βήμα και το ρεπορτάζ του Βασίλη Λαμπρόπουλου)

Το άρθρο Στο μικροσκόπιο ο εκσυγχρονισμός των σχολείων – Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά την προμήθεια διαδραστικών πινάκων ύψους 150 εκ. ευρώ εμφανίστηκε πρώτα στο trikalaenimerosi.gr.