Υγεία έναντι ορυκτών: Τριβή στις διπλωματικές σχέσεις των ΗΠΑ με την Ζάμπια

Η Ζάμπια κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι προσπαθούν να συνδέσουν μια συμφωνία για τη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας της χώρας με την πρόσβαση στα κρίσιμα ορυκτά της.

Προηγουμένως, ο απερχόμενος απεσταλμένος της Ουάσινγκτον στην Λουσάκα επέκρινε την κυβέρνηση της αφρικανικής χώρας για φερόμενη διαφθορά, κακή διακυβέρνηση και χαλαρή δέσμευση σε ό,τι αφορά τα αμερικανικά προγράμματα βοήθειας.

Σε αποχαιρετιστήρια ομιλία στις 30 Απριλίου, ο απερχόμενος πρέσβης των ΗΠΑ, Μάικλ Γκονζάλες, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον είχε προσφέρει στη Ζάμπια περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετη υγειονομική και οικονομική βοήθεια από τον Οκτώβριο, αλλά ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση του αφρικανικού κράτους είχε δείξει «πρακτικά μηδενική ουσιαστική δέσμευση» από τον Ιανουάριο.

The outgoing American ambassador to Zambia, Michael C. Gonzales, has accused President Hakainde Hichilema’s government of corruption and dishonesty, stating that Hichilema’s fight against corruption is bogus and is selectively used to arrest and persecute political opponents. He… pic.twitter.com/g09qZm0umV

— Hopewell Chin’ono (@daddyhope) May 1, 2026

Ο Γκονζάλες κατηγόρησε επίσης τη Λουσάκα ότι αρνείται «να τη σταματήσει ή να λάβει μέτρα για να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για τη συστηματική και πανεθνική κλοπή φαρμάκων που παρέχονται από τις ΗΠΑ, ενώ οι Ζαμπιανοί πολίτες για τους οποίους προορίζονταν έμειναν χωρίς αυτά».

Τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ζάμπια, Μουλάμπο Χάιμπε, κατήγγειλε τα σχόλια του Αμερικανού απεσταλμένου ως «αντιδιπλωματικά» και ασύμβατα με τις σχέσεις μεταξύ κυρίαρχων κρατών.

Zambia’s Foreign Minister Mulambo Haimbe confirmed that the United States sought to link health funding to access to Zambia’s critical minerals.

He also stated that there were demands for data sharing that would have violated citizens’ privacy rights.

Haimbe described the… pic.twitter.com/oag1EYU5fk

— African Hub (@AfricanHub_) May 5, 2026

Είπε ότι, ενώ η Λουσάκα αναγνωρίζει την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών κατά της διαφθοράς στον τομέα της υγείας και σε άλλους τομείς, ήταν «δόλιο» εκ μέρους του Γκονζάλες να υπονοήσει ότι η κυβέρνηση «εργάζεται εναντίον του λαού της Ζάμπια και των συμφερόντων του».

«Πρέπει να σημειωθεί ότι όσον αφορά το προτεινόμενο Μνημόνιο Συνεργασίας για την Υγεία, με το οποίο οι ΗΠΑ προσέφεραν ευγενικά υποστήριξη έως και 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για τα επόμενα 5 χρόνια, οι ΗΠΑ και η Ζάμπια δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει σε ορισμένους από τους όρους που προτείνονται στο σχέδιο Μνημονίου Συνεργασίας», σημείωσε ο Χάιμπε σε ανακοίνωσή του.

Διαβάστε ακόμα:

Ο υπουργός δήλωσε ότι οι συνομιλίες για τη συμφωνία για την υγεία έχουν σταματήσει λόγω όρων που η Ζάμπια θεωρεί «απαράδεκτους», συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων περί κοινής χρήσης δεδομένων που θα μπορούσαν να παραβιάσουν το απόρρητο των πολιτών.

Ο υπουργός επεσήμανε επιπλέον ότι η Ζάμπια αντιτάχθηκε και σε μια προτεινόμενη συμφωνία για κρίσιμα ορυκτά, επικαλούμενος αυτό που χαρακτήρισε ως επιμονή της Ουάσιγκτον για προτιμησιακή μεταχείριση των αμερικανικών εταιρειών.

«Μια περαιτέρω ανησυχία της κυβέρνησης της Ζάμπια είναι η σύνδεση των προτεινόμενων συμφωνιών και πλαισίων μεταξύ τους, έτσι ώστε η σύναψη της συμφωνίας για κρίσιμα ορυκτά να συναρτάται με τη σύναψη του Μνημονίου Συνεργασίας για την Υγεία», δήλωσε ο Χάιμπε.

Η Ζάμπια είναι ένας από τους κορυφαίους παραγωγούς χαλκού στην Αφρική και έχει προσελκύσει αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον λόγω των ορυκτών που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και αλλού. Ο Χάιμπε δήλωσε ότι η Λουσάκα παραμένει ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις με στρατηγικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, αλλά μόνο με βάση το αμοιβαίο όφελος και τον εκατέρωθεν σεβασμό.

Η διαμάχη έρχεται εν μέσω μιας ευρύτερης αντίστασης αφρικανικών κυβερνήσεων απέναντι στο νέο μοντέλο που εισήγαγε η διοίκηση Τραμπ για τις συνεργασίες στον τομέα της υγείας.

Η Γκάνα απέρριψε μια πρόταση των ΗΠΑ για τον τομέα της Υγείας λόγω ανησυχιών σχετικά με την πρόσβαση και την κυριαρχία σε δεδομένα, ενώ η Ζιμπάμπουε απέρριψε επίσης μια προσφορά 367 εκατομμυρίων δολαρίων που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ζητούσε ευαίσθητες πληροφορίες για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων ιών και επιδημιολογικών δεδομένων.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Κένυας ανέστειλε επίσης την εφαρμογή μιας παρόμοιας συμφωνίας εν αναμονή νομικής προσφυγής σχετικά με την προστασία δεδομένων.

Διαβάστε επίσης: