Ύπνος: Πώς επηρεάζει το πόσο γρήγορα γερνά ο οργανισμός

Ξέρουμε εδώ και χρόνια ότι ο ανεπαρκής ύπνος δεν κάνει καλό στην υγεία. Μια νέα μεγάλη μελέτη, όμως, έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο: ούτε ο πολύ λίγος ούτε ο υπερβολικά πολύς ύπνος φαίνεται να συνδέονται με την πιο υγιή βιολογική γήρανση.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature, βασίστηκε σε δεδομένα περίπου 500.000 ανθρώπων από τη UK Biobank και εξέτασε τη σχέση της διάρκειας του ύπνου με 23 διαφορετικούς «δείκτες» βιολογικής ηλικίας, που αφορούν τον εγκέφαλο αλλά και άλλα συστήματα του οργανισμού.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν μια σχέση σε σχήμα U: η μικρότερη και η μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου συνδέονταν με μεγαλύτερη επιβάρυνση της βιολογικής ηλικίας. Το εύρος στο οποίο καταγράφηκαν οι χαμηλότερες τιμές βιολογικής ηλικίας ήταν περίπου 6,4 έως 7,8 ώρες, με το ακριβές σημείο να διαφέρει ανάλογα με το όργανο και το φύλο.

Τι συμβαίνει όταν κοιμόμαστε λιγότερο;

Στη μελέτη, ο ύπνος κάτω από έξι ώρες συνδεόταν με μεγαλύτερη βιολογική ηλικία σε αρκετά συστήματα του οργανισμού. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης συσχετίσεις με μια σειρά παθήσεων, μεταξύ άλλων μεταβολικές, καρδιαγγειακές, ψυχιατρικές και αναπνευστικές.

Ο ύπνος δεν είναι απλώς μια περίοδος κατά την οποία το σώμα «ξεκουράζεται». Κατά τη διάρκειά του πραγματοποιούνται σημαντικές διαδικασίες αποκατάστασης και ρύθμισης, ενώ ο εγκέφαλος απομακρύνει άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού. Η χρόνια έλλειψη ύπνου έχει ήδη συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με προβλήματα στη γνωστική λειτουργία, τον μεταβολισμό και την καρδιαγγειακή υγεία.

Και ο πολύς ύπνος;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της έρευνας. Περισσότερες από οκτώ ώρες ύπνου συνδέθηκαν επίσης με αυξημένη βιολογική ηλικία και μεγαλύτερο κίνδυνο για διάφορα προβλήματα υγείας.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το να κοιμηθούμε περισσότερο «προκαλεί» απαραίτητα γήρανση. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σχέση μπορεί να λειτουργεί και αντίστροφα: ο πολύς ύπνος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει ήδη κάποιο πρόβλημα υγείας.

Μάλιστα, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο σύνδεσμος ανάμεσα στον πολύ ύπνο και την κατάθλιψη φαίνεται να περνά εν μέρει μέσα από τις αλλαγές στη βιολογική γήρανση, ενώ στην περίπτωση του λίγου ύπνου η σχέση φαίνεται πιο άμεση.

Δεν υπάρχει μία «μαγική» ώρα για όλους

Το σημαντικό είναι ότι οι 6,4 έως 7,8 ώρες δεν αποτελούν έναν κανόνα που πρέπει να ακολουθούν όλοι. Πρόκειται για το εύρος που προέκυψε από τη συγκεκριμένη μελέτη και διέφερε ανάλογα με το όργανο και το φύλο. Οι ανάγκες ύπνου επηρεάζονται από την ηλικία, την κατάσταση της υγείας και άλλους ατομικούς παράγοντες.

Επιπλέον, η μελέτη βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενη διάρκεια ύπνου, επομένως δεν μέτρησε με τον ίδιο τρόπο την ποιότητα του ύπνου ή τις πραγματικές ώρες που κοιμόταν κάθε συμμετέχων.

Το μήνυμα, επομένως, δεν είναι ότι πρέπει να κοιτάμε αγχωμένοι το ρολόι κάθε βράδυ. Είναι μάλλον ότι η σταθερότητα και ένας επαρκής, ποιοτικός ύπνος φαίνεται να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της υγιούς γήρανσης.

Διαβάστε το αρχικό δημοσίευμα Κοιμάστε πολύ ή λίγο; Ο ύπνος μπορεί να επηρεάζει το πόσο γρήγορα γερνά ο οργανισμός στο InStyle.