Δημοψήφισμα για απόσχιση από τον Καναδά θέλουν στην επαρχία Αμπέρτα

Η επαρχία Αλμπέρτα του Καναδά αποφάσισε να διεξάγει δημοψήφισμα τον ερχόμενο Οκτώβριο με θέμα το εάν θα παραμείνει στον Καναδά ή θα τραβήξει …ξεχωριστό δρόμο.

LOL! Alberta will hold a referendum to exit from Canada:

“Should Alberta remain a province of Canada, or should the government of Alberta commence the legal process required under the Canadian Constitution to hold a binding provincial referendum on whether or not Alberta… https://t.co/9DJhCGnY9U pic.twitter.com/690FKh60D7

— Lord Bebo (@MyLordBebo) May 22, 2026

Η εξέλιξη ανακοινώθηκε την Πέμπτη, 21 Μαΐου, από την συντηρητική πρωθυπουργό της καναδικής επαρχίας, Ντανιέλ Σμιθ, μετά τη συγκέντρωση άνω των 300.000 έγκυρων υπογραφών από την αρχή του 2026 για τη διεξαγωγή του σχετικού δημοψηφίσματος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που μία καναδική επαρχία ζητά σε δημοψήφισμα τη γνώμη των κατοίκων της για το εάν θα παραμείνει στον Καναδά ή όχι.

BREAKING NEWS: Danielle Smith has announced Alberta’s independence referendum question:

“Should Alberta remain a province of Canada or should the Government of Alberta commence the legal process required under the Canadian Constitution to hold a binding provincial referendum… pic.twitter.com/hSY0hPjWB7

— Rise Of Alberta (@RiseOfAlberta) May 22, 2026

Η περίπτωση του Κεμπέκ

Η γαλλόφωνη επαρχία Κεμπέκ έχει παράδοση στο θέμα αυτό έχοντας πραγματοποιήσει ως τώρα δύο συμβουλευτικά δημοψηφίσματα το 1980 και το 1995 υπό την πίεση του εθνικιστικού κόμματος  Parti Québécois που έχει ξεκάθαρη εθνο-γλωσσική ταυτότητα με βαθιές ρίζες κοινωνικά και πολυετή καλλιέργεια μίας κουλτούρας περί «έθνους-κράτους του Κεμπέκ».

Ceux qui ont une stratégie perdante en matière constitutionnelle, ce sont les péquistes qui veulent nous imposer un 3e référendum perdant, qui affaiblira le pouvoir québécois, comme en 1980 et en 1995.

Le Parti conservateur du Québec se battra pour l’autonomie de Québec, à… pic.twitter.com/aB2R1Mz5Tf

— Eric Duhaime (@E_Duhaime) February 12, 2026

Γιατί στην Αλμπέρτα, είναι «αλλιώς»

Ωστόσο στην Αλμπέρτα, το δημοψήφισμα υποστηρίζεται κυρίως από αυτονομιστές που αντιδρούν σε συγκεκριμένες ενεργειακές και οικονομικές πολιτικές της κεντρικής καναδικής κυβέρνησης όπως αυτές που θίγουν θέματα που αφορούν τη φορολογία, την πετρελαϊκή βιομηχανία, την κλιματική πολιτική.

Το κίνημα των αυτονομιστών στην Αλμπέρτα δεν έχει ακόμη εντελώς ξεκάθαρες προθέσεις καθώς οι συζητήσεις εντείνονται για το αν θα είναι, για παράδειγμα,  «καθαρό» το ερώτημα περί ανεξαρτησίας ή αν θα συνδεθεί με άλλες συνταγματικές/θεσμικές διεκδικήσεις (π.χ. επαρχιακές εξουσίες). Οι ως τώρα δημοσκοπήσεις δίνουν πολύ χαμηλότερη πιθανότητα νίκης του «ναι» σε σχέση με το Κεμπέκ του 1995.

Ο καταλυτικός ρόλος του Ανώτατου Δικαστηρίου

Σε περίπτωση που διεξαχθεί το δημοψήφισμα και η πλειοψηφία των ψηφοφόρων επιλέξει ξεχωριστό δρόμο μέλλοντος από τον υπόλοιπο Καναδά αυτό δεν σημαίνει πως θα τα καταφέρει.

Κάθε σχετικό δημοψήφισμα θα πρέπει να συνοδεύεται από θετική γνωμοδότηση του Ανώτατου Δικαστηρίου στον Καναδά καθώς παλιότερη απόφασή του απαιτεί οποιοδήποτε δημοψήφισμα απόσχισης να έχει «σαφές ερώτημα», «σαφή πλειοψηφία» και πως η απόσχιση δεν θα είναι αυτόματη αλλά θα ξεκινά διαδικασία διαπραγμάτευσης της συνταγματικής αναθεώρησης.

Τι το ιδιαίτερο έχει η Αλμπέρτα

Η Αλμπέρτα  έχει έκταση περίπου 662.000 τ. χλμ. Με πληθυσμό άνω των 5.000.000 ανθρώπων και βρίσκεται στο δυτικό–κεντρικό τμήμα του Καναδά, ανάμεσα στη Βρετανική Κολομβία και το Σασκατσουάν, και συνορεύει νότια με τις ΗΠΑ (πολιτεία Μοντάνα) και βόρεια με τα Βορειοδυτικά Εδάφη.

Είναι ιδιαίτερη κυρίως για τρεις λόγους:

• Είναι ένας από τους βασικούς «ενεργειακούς πυλώνες» του Καναδά καθώς είναι εξαιρετικά πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και «oil sands», γεγονός που την έχει καταστήσει κινητήρα της καναδικής οικονομίας.
• Έχει δύο από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της χώρας (Κάλγκαρι και Έντμοντον).
• Συνδυάζει ισχυρή πετρελαϊκή οικονομία με εμβληματικά φυσικά τοπία στις Βραχώδεις Οροσειρές.