Telegraph: Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες Ελλάδας – Βρετανικού Μουσείου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Σε αδιέξοδο φαίνεται να έχουν οδηγηθεί οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ελλάδα και το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph.

Η βρετανική εφημερίδα αναφέρει ότι αυτή την περίοδο «δεν διεξάγονται συνομιλίες» ανάμεσα στην Αθήνα και το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και ότι η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει πως δεν προβλέπεται άμεση επανέναρξή τους.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 2021 έχουν ουσιαστικά παγώσει, με την Αθήνα να εμφανίζεται απογοητευμένη από την έλλειψη προόδου και την αδυναμία εξεύρεσης μιας φόρμουλας που θα μπορούσε να παρακάμψει το βασικό σημείο διαφωνίας: το ζήτημα της κυριότητας των Γλυπτών.

Η εξέλιξη αυτή, πάντως, δεν σημαίνει ότι έχουν διακοπεί οριστικά όλα τα κανάλια επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Η ελληνική θέση για τα Γλυπτά

Μόλις στις 11 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε, κατά τη συνάντησή του με τον γενικό διευθυντή της UNESCO, Χάλεντ Ελ Ενάνι, ότι η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα της Ελλάδας.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα του μνημείου του Παρθενώνα και θα πρέπει να επανενωθούν με εκείνα που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, περίπου το 60% του σωζόμενου γλυπτού υλικού του Παρθενώνα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται κυρίως στην Αθήνα.

Το Βρετανικό Μουσείο, από την πλευρά του, αναφέρει στην επίσημη θέση του ότι η πρώτη επίσημη ελληνική απαίτηση για μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών διατυπώθηκε το 1983.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αρνηθεί να αναγνωρίσουν την κυριότητα των επιτρόπων του Μουσείου επί των Γλυπτών.

Το αγκάθι του «δανεισμού»

Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται το νομικό καθεστώς υπό το οποίο θα μπορούσε να γίνει η επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα.

Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι, βάσει του ισχύοντος βρετανικού νομικού πλαισίου, δεν μπορεί να παραχωρήσει οριστικά αντικείμενα της συλλογής του και μπορεί να τα διαθέσει μόνο μέσω δανεισμού.

Ένα συμβατικό καθεστώς δανεισμού, ωστόσο, προϋποθέτει αναγνώριση της κυριότητας εκείνου που δανείζει το αντικείμενο. Αυτό αποτελεί σημείο διαφωνίας για την Αθήνα, η οποία δεν αποδέχεται ότι το Βρετανικό Μουσείο απέκτησε νόμιμα την κυριότητα των Γλυπτών.

Η «υβριδική» λύση που δεν προχώρησε

Τα προηγούμενα χρόνια οι δύο πλευρές επιχείρησαν να αναζητήσουν μια ενδιάμεση λύση, η οποία δεν θα υποχρέωνε καμία από τις δύο να εγκαταλείψει την επίσημη νομική της θέση.

Στο πλαίσιο αυτό είχε εξεταστεί μια λεγόμενη «υβριδική συμφωνία», η οποία θα απέφευγε τόσο τον όρο της μόνιμης παραχώρησης όσο και έναν τυπικό δανεισμό.

Το σχέδιο προέβλεπε την επιστροφή σημαντικού αριθμού Γλυπτών στην Αθήνα για μεγάλο χρονικό διάστημα, με την Ελλάδα να διαθέτει σε αντάλλαγμα σημαντικές αρχαιότητες για περιοδικές εκθέσεις στο Λονδίνο.

Το 2024 οι συζητήσεις είχαν περιγραφεί ως «αρκετά προχωρημένες», ενώ το Βρετανικό Μουσείο έκανε λόγο για «εποικοδομητικές» συνομιλίες.

Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε παραδεχθεί δημοσίως ότι δεν είχε σημειωθεί η πρόοδος που θα επιθυμούσε. Παράλληλα, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες λόγω της μεγάλης ανακαίνισης του Βρετανικού Μουσείου και, ειδικότερα, της αίθουσας Duveen όπου εκτίθενται τα Γλυπτά.

Telegraph: Έχει σταματήσει η τακτική επικοινωνία

Σύμφωνα με την Telegraph, οι προσπάθειες για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης δεν απέδωσαν και η τακτική επικοινωνία μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου έχει πλέον σταματήσει.

Πηγή που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρει ότι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή ενεργές συνομιλίες, ενώ η ελληνική πλευρά φέρεται να έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αναμένει άμεση επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Τα κανάλια επικοινωνίας, πάντως, δεν έχουν κλείσει οριστικά, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής της κατάστασης στο μέλλον.

Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί, στην τελευταία δημόσια τοποθέτηση που έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα του, να δηλώνει ότι επιδιώκει μια «νέα εταιρική σχέση για τον Παρθενώνα» και χαρακτηρίζει τις συζητήσεις με την Ελλάδα «εποικοδομητικές και σε εξέλιξη».

Γιατί η Αθήνα απορρίπτει το μοντέλο της Ταπισερί της Μπαγιέ

Η εξέλιξη έρχεται στον απόηχο της έναρξης της έκθεσης της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο, στο πλαίσιο συμφωνίας δανεισμού μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας.

Η συμφωνία προβλέπει την παρουσία της Ταπισερί στο Λονδίνο από το 2026 έως το 2027, με αντάλλαγμα την αποστολή σημαντικών αρχαιοτήτων στη Γαλλία.

Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι το συγκεκριμένο μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για μια συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Σύμφωνα, ωστόσο, με την Telegraph, η προσέγγιση αυτή δεν έγινε θετικά δεκτή από την Αθήνα.

Η ελληνική πλευρά επισημαίνει μια θεμελιώδη διαφορά μεταξύ των δύο περιπτώσεων: στην περίπτωση της Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αμφισβητείται η κυριότητά της, ενώ στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα το ζήτημα του νόμιμου τίτλου ιδιοκτησίας βρίσκεται ακριβώς στον πυρήνα της διαμάχης.

Έτσι, παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής φόρμουλας, το ζήτημα της κυριότητας εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου.